“Και τώρα από που ξεκινάμε;”
Η ερώτηση αυτή θα μπορούσε να ανήκει στην πρώτη ημέρα της επαγγελματικής μου ζωής. Κι όμως, επέστρεψε πολλά χρόνια αργότερα, όταν αποφασίσαμε με την Caroline να ιδρύσουμε την Pave the Way.
Είχα πίσω μου μια μεγάλη διαδρομή στη διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού. Είχα αναλάβει ευθύνες, διαχειριστεί δύσκολες καταστάσεις, στηρίξει ανθρώπους και ομάδες σε περιόδους αλλαγής. Είχα βρεθεί πολλές φορές μπροστά στο καινούργιο και είχα ενθαρρύνει άλλους να κάνουν το επόμενο βήμα τους.
Τώρα ερχόταν η δική μου σειρά.
Μαζί με την Caroline καλούμασταν να δώσουμε μορφή σε όσα πιστεύαμε για την ηγεσία των ανθρώπων στους οργανισμούς. Να αποφασίσουμε τι θέλαμε να προσφέρουμε, σε ποιους και με ποιον τρόπο. Να συνθέσουμε τις εμπειρίες, τις γνώσεις και τις διαφορετικές οπτικές μας σε κάτι κοινό, με τη δική του ταυτότητα και την υπογραφή και των δυο μας.
Η ιδέα είχε ενθουσιασμό. Όταν, όμως, άρχισε να γίνεται πραγματικότητα, έφερε μαζί της συγκεκριμένες ερωτήσεις:
- Πώς θα παρουσιάζαμε την εταιρία μας;
- Πώς θα εξηγούσαμε με σαφήνεια την αξία της δουλειάς μας;
- Ποια συνεργασία θα επιδιώκαμε πρώτα;
- Πώς θα παίρναμε τις αποφάσεις μας;
Κάπου ανάμεσα στα σχέδια και στις συζητήσεις εμφανίστηκε εκείνη η γνώριμη αίσθηση: Η αμηχανία της πρώτης φοράς.
Είχα συνηθίσει να αντλώ σιγουριά από την εμπειρία μου. Τώρα χρειαζόταν να δεχτώ ότι ορισμένες απαντήσεις θα έρχονταν στην πορεία. Ότι μπορούσα να είμαι έμπειρη στη δουλειά μου και, ταυτόχρονα, να μαθαίνω έναν καινούργιο ρόλο.
Και υπήρχε ακόμη μια ανακάλυψη το πώς χτίζεις κάτι μαζί με έναν άλλον άνθρωπο.
Με την Caroline μαθαίναμε να δίνουμε χώρο η μία στη σκέψη της άλλης, να συζητάμε τις διαφορές μας, να μετατρέπουμε δύο προσεγγίσεις σε μια κοινή απόφαση. Μια ιδέα έμπαινε στη συζήτηση και έβγαινε πιο ολοκληρωμένη, έχοντας κάτι και από τις δυο μας.
Ύστερα ήρθαν οι πρώτες φορές που μπορείς πια να αναγνωρίσεις και να χαρείς. Η πρώτη παρουσίαση της Pave the Way. Η πρώτη πρόταση με το όνομά της. Η πρώτη συνεργασία. Η στιγμή που αυτό που σχεδιάζαμε άρχισε να γίνεται χρήσιμο σε έναν πελάτη, σε μια ομάδα, σε έναν οργανισμό.
Μέσα στην καθημερινότητα, εύκολα προσπερνάς τέτοιες στιγμές. Υπάρχει ήδη το επόμενο τηλεφώνημα, η επόμενη συνάντηση, κάτι που πρέπει να ολοκληρωθεί. Κι όμως, αξίζει να σταματάς λίγο. Να αναγνωρίζεις ότι κάτι που μέχρι πρόσφατα υπήρχε μόνο στις συζητήσεις σου έχει αποκτήσει ζωή.
Αυτή η εμπειρία με έκανε να ξανασκεφτώ τις πρώτες φορές που συναντάμε στην εργασία. Τις συνδέουμε συνήθως με τους νέους ανθρώπους. Με το πρώτο βιογραφικό, την πρώτη συνέντευξη, την πρώτη μέρα στο γραφείο. Και πράγματι, για έναν νέο άνθρωπο ο κόσμος της δουλειάς είναι γεμάτος μικρά και μεγάλα άγνωστα.
Πότε είναι η κατάλληλη στιγμή να μιλήσει σε μια συνάντηση; Μπορεί να διαφωνήσει με κάποιον που έχει είκοσι χρόνια περισσότερη εμπειρία; Πόσες ερωτήσεις επιτρέπεται να κάνει; Τι συμβαίνει αν κάνει λάθος;
Σκέφτομαι έναν νέο συνάδελφο στην πρώτη του συνάντηση με μια ομάδα. Έχει μια ιδέα, αλλά περιμένει. Την ξανασκέφτεται, αναζητά τις σωστές λέξεις, αναρωτιέται μήπως αυτό που θέλει να προτείνει είναι αυτονόητο για όλους τους υπόλοιπους. Μέχρι να αποφασίσει να μιλήσει, η συζήτηση έχει προχωρήσει.
Πόσο διαφορετική μπορεί να γίνει αυτή η πρώτη εμπειρία αν κάποιος στραφεί προς το μέρος του και τον ρωτήσει “εσύ πώς το βλέπεις;”
Για τη νέα γενιά, η χαρά της πρώτης φοράς συχνά χρειάζεται μια πρόσκληση. Έναν άνθρωπο που θα ακούσει την ιδέα του/της με ενδιαφέρον. Μια ευθύνη που θα συνοδεύεται από στήριξη. Ένα περιβάλλον όπου η ερώτηση θεωρείται μέρος της μάθησης και υπάρχει χώρος να διορθωθεί ένα λάθος.
Και ύστερα έρχεται η πρώτη μικρή κατάκτηση: “Το παρουσίασα”. “Το ανέλαβα”. “Βρήκα τη λύση”. Μαζί της μεγαλώνει η εμπιστοσύνη στον εαυτό μας και η διάθεση να δοκιμάσουμε ξανά.
Στην άλλη άκρη της επαγγελματικής διαδρομής, υπάρχουν άνθρωποι που ετοιμάζονται να αποχωρήσουν από μια εταιρεία ή να ολοκληρώσουν τον κύκλο της καθημερινής εργασίας τους. Και εκεί τους περιμένουν πρώτες φορές, για τις οποίες μιλάμε λιγότερο.
Η πρώτη φορά που παραδίδουν μια ευθύνη την οποία κρατούσαν για χρόνια. Που βλέπουν μια ομάδα να παίρνει αποφάσεις χωρίς να ζητά την έγκρισή τους. Που χρειάζεται να αφήσουν κάποιον άλλο να κάνει τη δουλειά με διαφορετικό τρόπο. Ή το πρώτο πρωινό που το πρόγραμμά τους δεν καθορίζεται από το γραφείο.
Αυτές οι στιγμές μπορεί να φέρνουν ανακούφιση και προσμονή, αλλά και αμηχανία, ακόμη και μια αίσθηση απώλειας. Όταν έχεις επενδύσει τόσα χρόνια σε έναν ρόλο, χρειάζεται χρόνος για να ανακαλύψεις πώς θέλεις να είναι η επόμενη ημέρα σου.
Υπάρχει, όμως, χώρος και εδώ για περιέργεια. Για μια διαφορετική σχέση με την εμπειρία σου, να τη μοιραστείς ως μέντορας, να συμβάλεις σε μια πρωτοβουλία, να προσφέρεις εθελοντικά, να μάθεις κάτι που πάντα ανέβαλλες. Να δημιουργήσεις έναν νέο ρυθμό και να δεις τι σε ενδιαφέρει όταν η επιλογή του χρόνου σου περνά περισσότερο στα δικά σου χέρια.
Σκέφτομαι πόσο ουσιαστική μπορεί να γίνει η συνάντηση αυτών των δύο γενεών. Ο νεότερος άνθρωπος που τολμά για πρώτη φορά να αναλάβει και ο έμπειρος που μαθαίνει, επίσης για πρώτη φορά, να παραχωρεί χώρο.
Ο ένας χρειάζεται εμπιστοσύνη για να προχωρήσει. Ο άλλος χρειάζεται να αισθανθεί ότι όσα γνωρίζει μπορούν να συνεχίσουν να προσφέρουν αξία. Και οι δύο έχουν κάτι να δώσουν και κάτι να μάθουν. Μπορεί ο νεότερος να δείξει έναν διαφορετικό τρόπο δουλειάς και ο μεγαλύτερος να μοιραστεί την κρίση που απέκτησε μέσα από δύσκολες αποφάσεις. Μέσα σε μια τέτοια σχέση, η αλλαγή γίνεται πιο ανθρώπινη και για τους δύο.
Η συνίδρυση της Pave the Way με την Caroline μού θύμισε ότι οι πρώτες φορές εξακολουθούν να υπάρχουν όσο κρατάμε χώρο γι’ αυτές.
Σήμερα, όταν βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα πρόκληση, το “από που ξεκινάμε;” εξακολουθεί να εμφανίζεται. Έχει ακόμη ευθύνη μέσα του. Έχει, όμως, και προσμονή.
Είτε μπαίνουμε για πρώτη φορά σε έναν χώρο εργασίας, είτε ετοιμαζόμαστε να αφήσουμε πίσω έναν γνώριμο ρόλο, υπάρχει μια ερώτηση που αξίζει να μας συντροφεύει:
“Τι θα ήθελα ακόμη να δοκιμάσω;”
Χαίρομαι που έχω ακόμη απαντήσεις. Και που κάποιες από αυτές μπορώ να τις ανακαλύπτω μαζί με άλλους.
“You are never too old to set another goal or to dream a new dream.” Les Brown
