Κάθε επαγγελματική διαδρομή φτάνει κάποια στιγμή σε ένα σημείο όπου ανοίγουν νέες δυνατότητες. Για ένα έμπειρο στέλεχος, μία από τις πιο συναρπαστικές είναι η δημιουργία μιας δικής του επιχειρηματικής δραστηριότητας. Μια τέτοια αλλαγή προϋποθέτει διαφορετική προετοιμασία, νέο τρόπο σκέψης και ορθή αξιολόγηση της νέας συνθήκης.

Όταν ένα στέλεχος σκέφτεται το επόμενο βήμα της καριέρας του, το πρώτο ερώτημα μοιάζει αυτονόητο: ποια θα είναι η επόμενη θέση; Για αρκετούς, ωστόσο, κάποια στιγμή αναδύεται ένα διαφορετικό ερώτημα: μήπως το επόμενο βήμα να είναι κάτι δικό μου;

Το ερώτημα αυτό αξίζει σοβαρή εξέταση. Μέσα στη φόρτιση της αλλαγής, δεν χρειάζεται ούτε να απορριφθεί ως ρομαντισμός ούτε να υιοθετηθεί βιαστικά. Χρειάζεται χρόνο, ειλικρίνεια και κατάλληλη μεθοδολογία.

Μια επιλογή, όχι μια διέξοδος

Η επιχειρηματικότητα δεν αποτελεί μια διέξοδο για όποιον δυσκολεύεται να βρει τον επόμενο ρόλο του σε μια απαιτητική αγορά εργασίας. Αποτελεί μια διακριτή επαγγελματική επιλογή, με δικά της κριτήρια και δικό της ρίσκο.

Στην Ελλάδα, η απόφαση έχει και πρόσθετες παραμέτρους. Η γραφειοκρατία, το φορολογικό και ασφαλιστικό πλαίσιο που αλλάζουν συχνά, καθώς και η πρόσβαση σε χρηματοδότηση είναι κάποιες από τις προκλήσεις και, ταυτόχρονα, βασικοί λόγοι για κατάλληλη προετοιμασία.

Ένας διαφορετικός ρόλος

Σε έναν οργανισμό, κάθε λειτουργία έχει τους δικούς της ανθρώπους: το λογιστήριο, το νομικό τμήμα, το marketing, την τεχνική υποστήριξη. Σε μια δική του δραστηριότητα, το στέλεχος αναλαμβάνει, τουλάχιστον στην αρχή, περισσότερους ρόλους ταυτόχρονα. Η εμπειρία που απέκτησε συνεργαζόμενο με όλες αυτές τις λειτουργίες γίνεται εδώ ένα πολύτιμο εφόδιο.

Για ορισμένους, αυτή η πολυδιάστατη ευθύνη είναι ιδιαίτερα δημιουργική, ενώ για άλλους, πιο απαιτητική από ό,τι περίμεναν. Αξίζει να το διαπιστώσει κανείς νωρίς.

Το κεφάλαιο που ήδη υπάρχει

H εμπειρία, η τεχνογνωσία και το δίκτυο επαφών που έχει αποκτήσει ένα στέλεχος, κατά τη διάρκεια της μακρόχρονης επαγγελματικής του διαδρομής, αποτελούν ήδη ένα πολύτιμο επιχειρηματικό κεφάλαιο, αρκεί να «μεταφραστούν» με την κατάλληλη γλώσσα στη νέα επιχειρηματική δραστηριότητα. Η τεχνογνωσία συνήθως προσφέρει πολύτιμες ιδέες επίλυσης σε θέματα που μπορεί να προκύψουν ενώ το δίκτυο επαφών πολύτιμες ευκαιρίες για νέες συνεργασίες. 

Μερικές ερωτήσεις πριν από το επιχειρηματικό σχέδιο

Όμως πριν από τα οικονομικά μοντέλα και τις παρουσιάσεις, είναι πολύ σημαντικό να τεθούν μερικές απλές ερωτήσεις, όπως:

1. Τι με παρακινεί; Τι θα ήθελα να δημιουργήσω και γιατί τώρα;
2. Ποιο πρόβλημα μπορώ να λύσω και για ποιον; 
3. Ποιο είναι το οικονομικό μου περιθώριο για τη μετάβαση; Και ποιο είναι το εναλλακτικό μου σχέδιο, αν χρειαστεί περισσότερος χρόνος;
4. Ποια μορφή μου ταιριάζει; Σύμβουλος, ελεύθερος επαγγελματίας, εταιρεία, συνεργασία με άλλους, συμμετοχή σε ένα υπάρχον εγχείρημα;
5. Ποιοι είναι δίπλα μου σε αυτή την απόφαση; Η οικογένεια και οι κοντινοί άνθρωποι μπορούν να είναι πολύτιμοι συνοδοιπόροι.
6. Πώς μπορώ να το δοκιμάσω σε μικρή κλίμακα; Ένα πρώτο έργο, ένας πρώτος πελάτης, ένα πρώτο βήμα με ασφάλεια.

Δεν υπάρχουν «σωστές» ή «λάθος» απαντήσεις. Υπάρχουν απαντήσεις που φωτίζουν τον δρόμο και βοηθούν στην επιλογή στρατηγικής.

Η πιθανή αποζημίωση ως δίχτυ ασφαλείας της μετάβασης

Μια πιθανή αποζημίωση μπορεί να μοιάζει με το ιδανικό κεφάλαιο για ένα νέο ξεκίνημα. Συχνά όμως ο πολύτιμος ρόλος της είναι να λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας. Δίνει τον χρόνο και την ηρεμία που χρειάζονται για μια καλά μελετημένη απόφαση, όποια και αν είναι αυτή.

Από την ιδέα στη δομή

Μια ιδέα αρχίζει να γίνεται επιχειρηματική δραστηριότητα όταν αποκτά δομή. Αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:

• μια σαφή εικόνα του πελάτη και της ανάγκης του,
• τον τρόπο με τον οποίο θα παράγονται έσοδα,
• μια ρεαλιστική εκτίμηση κόστους και ταμειακών ροών,
• την κατάλληλη νομική μορφή,
• την οργάνωση: ποιος κάνει τι, με ποιους συνεργάτες και με ποιες διαδικασίες.

Όταν ορισμένες από αυτές τις επιλογές εξετάζονται σε βάθος πριν από την έναρξη του εγχειρήματος, με ρεαλιστικά δεδομένα και όπου χρειάζεται με την κατάλληλη εξειδικευμένη υποστήριξη, η νέα επιχειρηματική δραστηριότητα ξεκινά σε σταθερές βάσεις.

Ο ρόλος της μεθοδικής προετοιμασίας 

Η επιχειρηματικότητα αξίζει να εξετάζεται ως ισότιμη επαγγελματική επιλογή, με τη δική της μεθοδολογία: από τη δομημένη αξιολόγηση της ιδέας και τις βασικές αρχές οργάνωσης μιας επιχείρησης έως την προσωπική ετοιμότητα για τη μετάβαση. Επιλογές με μακροπρόθεσμο αποτύπωμα, όπως η νομική μορφή και οι φορολογικές υποχρεώσεις, ωφελούνται από εξειδικευμένη ματιά ήδη από την αρχή.

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η έκβαση μιας τέτοιας αξιολόγησης μπορεί να οδηγήσει στο ότι τελικά μια νέα θέση εργασίας ταιριάζει καλύτερα σε αυτή τη φάση. Και αυτή είναι επίσης μια επιτυχημένη έκβαση αφού πρόκειται για μια απόφαση που λήφθηκε με καθαρή εικόνα και δεδομένα.

Η επαγγελματική εμπειρία δεν χάνει την αξία της όταν αλλάζει η διαδρομή.  Μπορεί να γίνει το κεφάλαιο πάνω στο οποίο χτίζεται κάτι καινούργιο.  Η επιχειρηματικότητα είναι μία από τις διαδρομές που μπορούν να ανοίξουν μετά από μια αλλαγή, και για αρκετούς είναι ιδιαίτερα δημιουργική. Με τον κατάλληλο στρατηγικό σχεδιασμό, ρεαλισμό και υποστήριξη, η εμπειρία μιας μακροχρόνιας καριέρας μπορεί να γίνει η βάση για ένα νέο επιχειρηματικό εγχείρημα.