Βιολιά και βανάκια: Πόσο καινούργιο αντέχει η παράδοση;

Κάθε καλοκαίρι επιστρέφουμε στους αγαπημένους μας τόπους αναζητώντας κάτι που δύσκολα περιγράφεται.

Δεν είναι μόνο η θάλασσα. Ούτε το βουνό. Ούτε το φως. Είναι εκείνη η γλυκιά αίσθηση ότι, όσο κι αν αλλάζει ο κόσμος, υπάρχουν ακόμη μέρη που επιμένουν να κρατούν τον δικό τους ρυθμό. Οι πλατείες όπου το πρώτο βιολί αρκεί για να σηκωθούν όλοι να χορέψουν. Οι μυρωδιές που αναγνωρίζεις πριν ακόμη στρίψεις το σοκάκι. Οι άνθρωποι που εξακολουθούν να λένε «καλώς ήρθες» και να το εννοούν.

Αυτό, ίσως, είναι που ονομάζουμε αυθεντικότητα. Κι όμως, συχνά ξεχνάμε κάτι πολύ απλό. Οι τόποι που αγαπάμε δεν υπάρχουν μόνο για να μας θυμίζουν το παρελθόν.

Υπάρχουν και για να μπορούν οι άνθρωποί τους να χτίζουν το μέλλον. Τα νησιά δεν είναι καρτ ποστάλ. Δεν είναι σκηνικά για φωτογραφίες. Δεν είναι μουσεία όπου όλα πρέπει να μένουν ανέγγιχτα για να ικανοποιούν τη νοσταλγία των επισκεπτών.

Είναι τόποι όπου κάποιοι άνθρωποι ζουν κάθε μέρα του χρόνου. Εκεί μεγαλώνουν παιδιά. Εκεί ανοίγουν τα μαγαζιά και τις επιχειρήσεις τους κάθε πρωί. Εκεί ελπίζουν ότι οι νέοι δεν θα φύγουν. Εκεί θέλουν καλύτερες συγκοινωνίες, καλύτερη υγεία, καλύτερη εκπαίδευση, τεχνολογία που τους επιτρέπει να δουλεύουν, να δημιουργούν, να μένουν στον τόπο τους.

Και έχουν κάθε δικαίωμα. Γιατί η παράδοση δεν μπορεί να σημαίνει στέρηση για εκείνους που τη ζουν. Όπως και η πρόοδος δεν μπορεί να σημαίνει ότι κάθε τόπος χάνει το πρόσωπό του για να μοιάσει με όλους τους άλλους.

Η ισορροπία είναι λεπτή. Και όμως, ίσως να μην είναι τόσο δύσκολη όσο νομίζουμε.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν χωρούν τα βαν δίπλα στα βιολιά. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν το καινούργιο έρχεται να υπηρετήσει έναν τόπο ή να τον καταπιεί.

Πριν από λίγες ημέρες βρέθηκα σε έναν γάμο στη Σίφνο. Δεν είναι αυτός ο λόγος που γράφω σήμερα. Ήταν όμως η αφορμή να δω κάτι που ίσως όλοι προσπερνάμε.

Το ζευγάρι θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει το νησί σαν το τέλειο σκηνικό. Ένα όμορφο φόντο για μια όμορφη μέρα. Αντί γι’ αυτό, επέλεξε να το κάνει συμμέτοχο στη χαρά του.

Οι άνθρωποι του νησιού δεν ήταν απλώς επαγγελματίες που προσέφεραν μια υπηρεσία. Έγιναν μέρος της γιορτής. Ο αγγειοπλάστης, ο ζαχαροπλάστης, ο φωτογράφος, οι άνθρωποι της εκκλησίας, η μικρή τοπική επιχείρηση που μετέφερε τους καλεσμένους. Δεν ήταν «προμηθευτές». Ήταν οι άνθρωποι ενός τόπου που αγκάλιασαν μια χαρά σαν να ήταν δική τους.

Και τότε κατάλαβα πως η αυθεντικότητα δεν βρίσκεται στα παστέλια αντί για τα κουφέτα. Ούτε στα βιολιά αντί για μια playlist. Ούτε στα γαϊδουράκια, ούτε στα βαν.

Βρίσκεται στον τρόπο που ένας τόπος συνεχίζει να γεννά ανθρώπους που τον αγαπούν αρκετά ώστε να τον εξελίσσουν χωρίς να τον προδίδουν.
Και στον τρόπο που εμείς, όταν τον επισκεπτόμαστε, επιλέγουμε να σταθούμε απέναντί του.

Γιατί υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο να χρησιμοποιείς έναν τόπο και στο να τον τιμάς.

Όταν τελείωσε εκείνο το γλέντι, μια σκέψη στριφογύριζε στο πίσω μέρος του μυαλού μου: Δεν θυμόμουν μόνο τα βιολιά. Ούτε μόνο τα βαν.

Θυμάμαι έναν τόπο που κατάφερε να χωρέσει και τα δύο, χωρίς να προδώσει κανένα από τα δύο.

Και σκέφτομαι πως αν αυτός είναι ο δρόμος της προόδου, τότε ίσως η παράδοση δεν έχει τίποτα να φοβηθεί.
Όχι γιατί μένει ίδια. Αλλά γιατί συνεχίζει να είναι ζωντανή.

ΥΓ. Με μεγάλη χαρά εγκαινιάζουμε σήμερα την, αναβαθμισμένη σε κατηγορία, στήλη για το Βιβλίο με το όνομα
Just a Book?
Όπως γνωρίζετε όσοι ακολουθείτε το JAN, το βιβλίο και η υποστήριξη της φιλαναγνωσίας αποτελούν μέρος της αποστολής του. Ένα βιβλίο είναι πάντα κάτι περισσότερο από “ένα βιβλίο” – απλώς..
Γι αυτό, το Just a Number (και οι αρθρογράφοι του) ανοίγει διάλογο με τους ανθρώπους που αγαπούν τα βιβλία και υπηρετούν την τέχνη της ανάγνωσης, είτε διαβάζοντας, είτε γράφοντας, είτε εκδίδοντάς τα. Σε αυτό το τεύχος, ποδαρικό κάνουν ο κύριος Νίκος Μπακουνάκης, Πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού που απαντάει σε 3 ερωτήσεις της Εμμ. Νικολαϊδου, καθώς και ο συγγραφέας Κλωντ Λοράν, το νέο βιβλίο του οποίου παρουσιάζει η Έλενα Ντάκουλα.

Διαβάστε εδώ: