Τούκα προ!
Αν μου ζητούσατε μια εικόνα για να συνοδέψει αυτήν τη θριαμβευτική, νικηφόρα έκφραση που χαρακτήριζε τα πιο ξέφρενα παιδικά παιχνίδια μας στις αυλές των σχολείων και στις παιδικές χαρές, αυτή θα ήταν ένα ξαναμμένο προσωπάκι που κοντεύει να σκάσει από τη χαρά του επειδή τερμάτισε πρώτο, κερδίζοντας το παιχνίδι. Άλλωστε, αν με ρωτάτε, κάθε τέτοιο χαρούμενο παιδάκι, έρχεται σ’ αυτόν τον κόσμο, όπως όλα τα παιδάκια, εξοπλισμένο με μια γερή -έως και υπερβολική- δόση νικηφόρων προθέσεων, η οποία είναι μάλλον απαραίτητη για να σταθούν καλά στα πόδια τους και, πάντως, σίγουρα πολύ χρήσιμη για να σπείρουν ένα πρώτο χωράφι αυτοπεποίθησης. Τέρατα ανταγωνισμού και εγωισμού, τα είχε αποκαλέσει κάποτε μια φίλη, ειδικευμένη σε θέματα παιδαγωγικής. Άλλη φίλη της κόρης μου, μητέρα μιας νεαρής 4 ετών, μου έλεγε σήμερα ότι η μικρή τους έχει τέτοια εμμονή να είναι πάντα πρώτη και μοναδική νικήτρια σε όλες τις γύρω της προκλήσεις, που φοβάται ότι στο Δημοτικό θα χρειαστεί δικηγόρο διαιτησιών για να τα βγάζει πέρα με τα άλλα παιδάκια και τους γονείς τους! «Σου μιλάω για ανελέητο ανταγωνισμό», κατέληξε.

Βέβαια, αν θέλω να είμαι ειλικρινής, θυμάμαι πάρα πολλές φορές στη ζωή μου που πορεύτηκα και εγώ με την ανάγκη του «τούκα προ»! Η τάση αυτή, όσο ισχυρή και αν ήταν, ερχόταν ωστόσο σε αντιδιαστολή με τη φαινομενική συστολή μου η οποία, με τη σειρά της, ήταν προϊόν μιας αθεράπευτα χαμηλής αυτοπεποίθησης. Κατάφερνα δηλαδή να μη δείχνω ιδιαίτερα ανταγωνιστική, αλλά κατά βάθος να είμαι!

Κάπως έτσι, ενήλικη πια, βρέθηκα να κόβω την καλημέρα σε έναν πάρα πολύ καλό φίλο μου, επειδή κάθε φορά που παίζαμε σκραμπλ (επιτραπέζιο παιχνίδι λέξεων) εκείνος έκανε ζαβολιές για να βγαίνει πάντα κερδισμένος, ενώ θεωρούσα ότι είχα δικαιωματικά το «τούκα προ» στο συγκεκριμένο παιχνίδι. Μόνο όταν, μετά από αρκετά χρόνια, βρεθήκαμε, μιλήσαμε και γελάσαμε με τη βλακεία μας να τσακωθούμε τόσο άγρια, μεγάλοι άνθρωποι, για μερικές παρτίδες σκραμπλ, συνειδητοποίησα πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει η δίψα για νίκη. Είχε μεσολαβήσει μια καριέρα σε έναν σχεδόν ακραία ανταγωνιστικό χώρο όπου, και πάλι, στόχος ήταν το τρόπαιο της νίκης, συχνά ανεξάρτητα από το αντικείμενο και το στόχο.

Ήταν τόσο μεγάλη η ανάγκη (;), καθώς και η πίεση (;) να είσαι στη μπροστινή σειρά, ώστε εύκολα ξεχνούσες ποιος είσαι κατά βάθος. Ένα αδιάκοπο «τούκα προ», στα γρανάζια του οποίου εύκολα συνθλίβονταν καλές προθέσεις και δίκαιες πρακτικές.

Γι’ αυτό και σήμερα, αν έχω κάτι να πω, είναι μόνο μια συγγνώμη, πρωτίστως στον εαυτό μου -αλλά όχι μόνο- για τις συνέπειες αυτής της αφόρητης ανωριμότητας. Στα εγγόνια μου όμως δεν θα κάνω το σχετικό «κήρυγμα». Δεν διαθέτω τα κατάλληλα τεκμήρια για να τα συμβουλέψω πώς να γλιτώνουν τον χρόνο, τον κόπο και τις απώλειες από την ανάγκη να κάθονται στη μπροστινή σειρά. Το κάνει αυτό πολύ πιο σωστά η μητέρα τους. Εγώ θα εύχομαι απλώς να καταλάβουν σύντομα ότι, σε όποια σειρά και να κάθεσαι, η γοητεία της θέας δεν χάνεται, αρκεί να θες να τη δεις.