Ο Σεπτέμβριος έχει πάντα κάτι από νέα εκκίνηση.

Επιστρέφουμε στα γραφεία, οι ομάδες ξαναβρίσκουν τον ρυθμό τους, οι στόχοι επανέρχονται στο προσκήνιο και μαζί τους η πίεση για αποτελέσματα. Νέα projects, deadlines, αποφάσεις, προτεραιότητες και η γνώριμη ερώτηση: Tι πρέπει να πετύχουμε μέχρι το τέλος της χρονιάς;

Ίσως όμως αυτή να είναι και μια καλή στιγμή για μια δεύτερη ερώτηση:

Πώς θέλουμε να λειτουργούμε για να το πετύχουμε;

Την αφορμή για αυτή τη σκέψη μού έδωσαν οι μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις που παρακολούθησα μέσα στον Αύγουστο, το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Στίβου και το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Υγρού Στίβου.

Πέρα από τα μετάλλια, τα ρεκόρ, τις νίκες και τις ήττες, αυτό που με εντυπωσίασε περισσότερο ήταν το ήθος των αθλητών.

Οι δηλώσεις τους μετά τον αγώνα. Η σεμνότητα των νικητών. Η αξιοπρέπεια εκείνων που έχασαν για ένα κλάσμα του δευτερολέπτου. Ο σεβασμός στον αντίπαλο. Η άμιλλα. Η ικανότητα να αναγνωρίζουν την αξία του άλλου ακόμη και τη στιγμή της προσωπικής απογοήτευσης.

Και, βέβαια, εκείνες οι εικόνες ανθρώπων διαφορετικών εθνικοτήτων, χρωμάτων και καταβολών που λίγα δευτερόλεπτα πριν είχαν δώσει τα πάντα για να επικρατήσουν και αμέσως μετά αγκαλιάζονταν, συγχαίρονταν, παρηγορούσαν ο ένας τον άλλον.

Κοιτάζοντας αυτές τις εικόνες, αναρωτήθηκα πόσα μπορεί ακόμη να μας διδάξει ο αθλητισμός για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούμε μέσα στις εταιρίες.

Γιατί και στις εταιρίες υπάρχει ανταγωνισμός. Υπάρχουν στόχοι, φιλοδοξίες, επιτυχίες και αποτυχίες. Υπάρχουν ομάδες που κερδίζουν και ομάδες που χάνουν. Υπάρχουν άνθρωποι που ξεχωρίζουν, αποφάσεις που δικαιώνονται και άλλες που αποδεικνύονται λανθασμένες.

Η ουσιαστική διαφορά όμως δεν βρίσκεται μόνο στο αποτέλεσμα.

Βρίσκεται και στον τρόπο.

Ξέρουμε να κερδίζουμε;

Να αναγνωρίζουμε τη συμβολή των άλλων; Να μοιραζόμαστε το credit; Να παραμένουμε γενναιόδωροι όταν έχουμε το πάνω χέρι; Να θυμόμαστε ότι πίσω από μια προσωπική επιτυχία υπάρχει σχεδόν πάντα η συμβολή πολλών;

Και ακόμη δυσκολότερο:

Ξέρουμε να χάνουμε;

Να αναλαμβάνουμε την ευθύνη χωρίς να αναζητούμε κάποιον να κατηγορήσουμε; Να ακούμε ένα δύσκολο feedback χωρίς να περνάμε αυτομάτως σε άμυνα; Να αναγνωρίζουμε ότι κάποιος άλλος είχε καλύτερη ιδέα, καλύτερη απόδοση ή απλώς ήταν καλύτερος αυτή τη φορά;

Στον αθλητισμό η ήττα δεν ακυρώνει τον αθλητή. Είναι μέρος της διαδρομής. Αναλύεται, μετατρέπεται σε μάθημα και η προπόνηση συνεχίζεται.

Και εδώ υπάρχει, νομίζω, μια ενδιαφέρουσα σύνδεση με ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούν σήμερα τις εταιρίες:

Η πρόσφατη έρευνα της Εταιρίας Bain για το 2026 CEO Agenda αναδεικνύει ένα αξιοπρόσεκτο παράδοξο. Οι περισσότεροι CEOs αισθάνονται αρκετά σίγουροι για τη στρατηγική και το όραμά τους, αλλά πολύ λιγότερο για την ικανότητα των οργανισμών τους να τα υλοποιήσουν με την απαιτούμενη ταχύτητα.

Το μεγάλο κενό, με άλλα λόγια, δεν βρίσκεται τόσο στο ambition όσο στο execution.

Αργές αποφάσεις. Γραφειοκρατία. Έλλειψη των κατάλληλων capabilities. Ανεπαρκές ownership. Και, ίσως το σημαντικότερο, δυσκολία να μεταφραστεί η στρατηγική σε καθημερινές πρακτικές και συμπεριφορές.

Κάπου εδώ ο αθλητισμός έχει κάτι πολύ ουσιαστικό να μας θυμίσει.

Κανένας αθλητής δεν κερδίζει επειδή έχει απλώς έναν φιλόδοξο στόχο.

Κερδίζει μέσα από χιλιάδες μικρές, επαναλαμβανόμενες πράξεις. Την προπόνηση. Την πειθαρχία. Την επιμονή. Την προσαρμογή. Την ικανότητα να ακούει. Την εμπιστοσύνη στον προπονητή και στην ομάδα του. Και κυρίως την ικανότητα να συνεχίζει όταν το αποτέλεσμα δεν είναι αυτό που περίμενε.

Το ίδιο ισχύει και στις εταιρίες.

Μια στρατηγική δεν αποκτά αξία επειδή είναι σωστά διατυπωμένη σε ένα presentation. Αποκτά αξία όταν μετατρέπεται σε αποφάσεις, προτεραιότητες, ownership και συγκεκριμένες καθημερινές συμπεριφορές.

Το ίδιο, βέβαια, ισχύει και για τις αξίες.

Δεν έχουν σημασία επειδή είναι γραμμένες στον τοίχο ή στο εταιρικό website. Αποκτούν πραγματικό περιεχόμενο όταν γίνονται ορατές στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούμε.

• Στο πώς παίρνουμε αποφάσεις.
• Στο πώς διαφωνούμε.
• Στο πώς συνεργαζόμαστε όταν υπάρχει πίεση.
• Στο πώς συμπεριφερόμαστε όταν κάποιος κάνει λάθος.
• Στο πώς μοιραζόμαστε την επιτυχία.
• Στο πώς αντιμετωπίζουμε έναν άνθρωπο όταν δεν τα κατάφερε.

Ίσως λοιπόν το περίφημο execution gap να μην είναι μόνο οργανωτικό ή τεχνολογικό.

Είναι σε μεγάλο βαθμό και ένα behavioural gap.

Η απόσταση ανάμεσα σε αυτά που λέμε ότι πιστεύουμε και σε αυτά που πράγματι κάνουμε κάθε μέρα.

Ακόμη και στο θέμα του AI, η Bain καταλήγει σε μια παρόμοια διαπίστωση. Οι περισσότερες εταιρείες το χρησιμοποιούν ακόμη κυρίως για productivity και cost reduction, χωρίς να βλέπουν πάντα την αξία που περίμεναν. Το μεγαλύτερο όφελος, υποστηρίζει, θα έρθει όχι απλώς από την υιοθέτηση ενός νέου εργαλείου, αλλά από τον επανασχεδιασμό της ίδιας της εργασίας.

Και αυτό είναι ίσως το ουσιαστικότερο σημείο.

Δεν αρκεί να προσθέσουμε νέα εργαλεία, νέα statements ή νέους στόχους. Πρέπει κάποιες φορές να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο δουλεύουμε.

Το ίδιο συμβαίνει και με την κουλτούρα.

Δεν αλλάζει επειδή προσθέσαμε μια ακόμη αξία σε ένα slide. Αλλάζει όταν αλλάζουν οι συμπεριφορές που επιβραβεύονται, οι συμπεριφορές που γίνονται ανεκτές και εκείνες που θεωρούνται πραγματικά αδιαπραγμάτευτες.

Και εδώ ο ρόλος των leaders είναι καθοριστικός.

Γιατί η πραγματική κουλτούρα ενός οργανισμού φαίνεται περισσότερο στις δύσκολες στιγμές παρά στις εύκολες.

• Όταν χάνεται ένας σημαντικός πελάτης.
• Όταν δύο στελέχη διεκδικούν την ίδια θέση.
• Όταν μια ομάδα αποτυγχάνει σε έναν σημαντικό στόχο.
• Όταν κάποιος κάνει ένα σοβαρό λάθος.
• Όταν ένας άνθρωπος πρέπει να ακούσει κάτι που δεν θέλει.

Εκεί φαίνεται αν ο σεβασμός, η συνεργασία, η εμπιστοσύνη και η υπευθυνότητα είναι πραγματικές αξίες ή απλώς λέξεις.

Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τις νεότερες γενιές που μπαίνουν σήμερα στις εταιρίες.

Αν θέλουμε να μιλάμε για αξίες, δεν αρκεί να τις διδάσκουμε σε μια εκπαίδευση. Πρέπει να μπορούν να τις βλέπουν να γίνονται πράξη γύρω τους.

Ίσως, λοιπόν, επιστρέφοντας τον Σεπτέμβριο, μαζί με τα business plans και τους στόχους μας, αξίζει κάθε ομάδα να βάλει στο τραπέζι και μερικές διαφορετικές ερωτήσεις:

• Πώς θέλουμε να κερδίζουμε μαζί;
• Πώς θέλουμε να αντιδρούμε όταν τα πράγματα δεν πάνε όπως περιμέναμε;
• Πώς θα διαφωνούμε χωρίς να ακυρώνουμε ο ένας τον άλλον;
• Πώς θα αναγνωρίζουμε τον καλύτερο χωρίς να αισθανόμαστε ότι μειωνόμαστε εμείς;
• Και ποιο είναι τελικά το ήθος με το οποίο θέλουμε να παίζουμε το δικό μας παιχνίδι;

Γιατί ίσως το μεγάλο ζητούμενο, τόσο στον αθλητισμό όσο και στις εταιρίες, να είναι τελικά το ίδιο:

Να μικρύνουμε την απόσταση ανάμεσα σε αυτό που φιλοδοξούμε να είμαστε και σε αυτό που δείχνουμε καθημερινά ότι είμαστε.

Και το ηθικό μιας ομάδας δεν ανεβαίνει μόνο με μια νίκη, ένα bonus ή ένα επιτυχημένο αποτέλεσμα.

Χτίζεται καθημερινά από κάτι πολύ πιο ουσιαστικό.

Από το ήθος με το οποίο επιλέγουμε να κερδίζουμε, να χάνουμε και να συνεχίζουμε μαζί.

Καλή επανεκκίνηση

“Sports do not build character. They reveal it.”
Heywood Hale Broun – American author