(Λεζάντα Φωτογραφίας: «Ευ-αγωνίζεσθαι» – Mondo Duplantis – Εμμανουήλ Καραλής)
Σε δύο μόνο λέξεις αποτυπώνεται η διαχρονική παρακαταθήκη των Ολυμπιακών Αγώνων: «Ευ-αγωνίζεσθαι».
Δύο λέξεις που περικλείουν έναν ολόκληρο κόσμο αξιών, όπως ο σεβασμός, το ήθος, η αξιοπρέπεια και η δικαιοσύνη. Να αγωνίζεσαι τίμια, να σέβεσαι τον αντίπαλο, να παραμένεις σεμνός στη νίκη και να μετατρέπεις την ήττα σε μάθημα.
Μέσα από το «ευ-αγωνίζεσθαι» γεννήθηκε η Ολυμπιακή ιδέα και άνθισε το πανανθρώπινο ιδανικό της αριστείας, από μια βαθειά αρχαιοελληνική αντίληψη για τον άνθρωπο: Πως η αληθινή υπεροχή δεν βρίσκεται μόνο στη δύναμη του σώματος, αλλά στην αρμονία πνεύματος, σώματος και ήθους. Αυτή ήταν η βαθύτερη έννοια της «ευγενούς άμιλλας», το να αριστεύσεις, χωρίς να μειώνεις τον συναθλητή σου. Μόνον έτσι η «νίκη» αποκτά νόημα, όταν υπηρετεί ένα υψηλότερο ιδανικό.
Η τιμή, ο σεβασμός, η αυτοπειθαρχία και η αξιοπρέπεια δικαιώνουν τον «Κότινο» του Ολυμπιονίκη.
Στην αρχαιότητα κατά τη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων είχαν θεσπιστεί αυστηροί κανόνες για να τηρούνται οι «άυλες αξίες» του Ολυμπισμού με θρησκευτική ευλάβεια και σεβασμό προς τον ιερό θεσμό. Οι αθλητές ήταν μυημένοι και εκπαιδευμένοι μέσα στα γυμνάσια, με το πνεύμα της Ολυμπιακής Ιδέας και του «ευ-αγωνίζεσθαι».
Γιατί οποιαδήποτε παράβαση των θεσμικών αξιών σήμαινε ύβριν προς τον Δία, θεϊκό προστάτη των Αγώνων. Χαρακτηριστική δε ήταν η ποινή με τους περίφημους «Ζάνες», τα χάλκινα αγάλματα με τη μορφή του Δια, στην αρχαία Ολυμπία, που κατασκευάζονταν με τα χρήματα από τα πρόστιμα προς τους ασεβείς αθλητές, ως σύμβολα ηθικής απαξίωσης. Στις βάσεις τους αναγράφονταν τα ονόματα εκείνων που είχαν παραβεί τους Ολυμπιακούς κανόνες, θυμίζοντας πως κανένα «στεφάνι αγριελιάς» δεν έχει αξία, αν δεν στεφανώνει την «ευγενή άμιλλα».
Τα αγάλματα αυτά ήταν τοποθετημένα στην Άλτη, την ιερή περιοχή της Αρχαίας Ολυμπίας κοντά στην είσοδο προς το στάδιο, ως μια διαρκής σιωπηλή ηθική προειδοποίηση: «Κατά νόμον αγωνίζεσθαι».
Από Πανελλήνιος θεσμός της Αρχαιότητας, οι Ολυμπιακοί Αγώνες αναγεννηθήκαν το 1896, από τον Pierre de Coubertin και τον Δημήτριο Βικέλα, ως Διεθνής Θεσμός, μεταφέροντας το πνεύμα της «ευγενούς άμιλλας», από την αρχαία Ολυμπία στον σύγχρονο κόσμο με τον διεθνή όρο «Fair Play» που σημαίνει κάτι περισσότερο από έναν έντιμο, δίκαιο αθλητικό αγώνα, αλλά αποτελεί μια φιλοσοφία και στάση ζωής, επειδή εκφράζει αρχές και αξίες που υψώνουν τους αθλητές σε διαχρονικά πρότυπα για τις επόμενες γενιές.
Το θεμελιώδες μήνυμα του Fair Play είναι να επιδιώκεις τη νίκη χωρίς να χάνεις τον σεβασμό και να αποδέχεσαι την ήττα με ταπεινότητα και αξιοπρέπεια.
Πολλά τα φωτεινά παραδείγματα των αθλητών μας σήμερα, που αντιστέκονται στη διαδικτυακή αξιακή ισοπέδωση και αποδεικνύουν ότι το πραγματικό πρότυπο δεν μετριέται σε likes και followers, αλλά στις διαχρονικές αξίες που υπηρετεί.
Ο Ολυμπιακός όρκος που παραθέτουμε εκφράζει απόλυτα το μήνυμα του Ολυμπιακού Ιδεώδους, που διέσχισε τους αιώνες χωρίς να σβήσει το «άχτιστο φως» της Ολυμπιακής Φλόγας, η οποία διαχρονικά μεταφέρει μια ιδέα μεγαλύτερη από τον ίδιο τον Αγώνα, την ιδέα του «ευ-αγωνίζεσθαι».
Ο Ολυμπιακός «όρκος» απαγγέλλεται στην τελετή έναρξης, με ακριβώς την ίδια πίστη στο όραμα της αλληλεγγύης και της ειρηνικής συνύπαρξης, από αθλητή ή αθλήτρια της διοργανώτριας χώρας, για λογαριασμό όλων των αθλητών που συμμετέχουν στους Ολυμπιακούς Αγώνες.
«Στο όνομα όλων των αγωνιζομένων, υπόσχομαι ότι θα λάβουμε μέρος σε αυτούς τους Ολυμπιακούς Αγώνες, σεβόμενοι και ακολουθώντας τους κανόνες οι οποίοι τους διέπουν, μέσα στο αληθινό πνεύμα της «ευγενούς άμιλλας», για τη δόξα του αθλητισμού και την τιμή των ομάδων μας.»
«Citius, Altius,Fortius – Communis»
«Ταχύτερα,υψηλότερα,ισχυρότερα – Μαζί»
# Στις 13 Αυγούστου του 2004 διεξήχθη η υπέροχη τελετή έναρξης των 28ων Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας, μέσα στο ανακαινισμένο από τον Santiago Calatrava Ολυμπιακό Στάδιο. Πέρασαν 22 χρόνια και ακόμα μας διαπερνά το ρίγος της εθνικής υπερηφάνειας για τους μοναδικούς Ολυμπιακούς Αγώνες που διοργανώσαμε όλοι μαζί.
