Το ελληνικό καλοκαίρι δεν είναι εποχή. Είναι μνήμη.

Είναι αυτό που «μιλάει» σε εκείνο το κομμάτι του εαυτού μας που, όσο κι αν μεγαλώνει, αρνείται να ενηλικιωθεί. Αυτό που ακόμη μετράει τα μπάνια, τα παγωτά, τα ηλιοβασιλέματα. Αυτό που πιστεύει πως οι πιο μεγάλες χαρές χωρούν μέσα στις πιο μικρές στιγμές.

Τα δικά μου καλοκαίρια έχουν πάντα το χρώμα των Κυθήρων.
Από τότε που το ταξίδι άρχιζε πολύ πριν φανεί το νησί. Δώδεκα ώρες με το πλοίο. Δώδεκα ώρες ανυπομονησίας, μέχρι να διακρίνουμε τη στεριά όπου μας περίμεναν η γιαγιά και ο παππούς. Κι ύστερα μπαίναμε στις βάρκες για την Αγία Πελαγία, σαν να ήταν η τελευταία μικρή δοκιμασία πριν από τον παράδεισο.
Το σπίτι φωτιζόταν με λάμπες λουξ, τότε που το φως είχε άλλη ζεστασιά και οι νύχτες περισσότερα αστέρια.
Δεν υπήρχαν πολλά πράγματα στο σπίτι αυτό, αλλά δεν έλειπε τίποτα. Υπήρχε βλέπετε αγάπη.
Ήταν η γιαγιά Τασία η Σμυρνιά με τις αυγοφέτες της, τα χοντρά μακαρόνια με το φρέσκο βούτυρο, τους κεφτέδες και τις χρυσές τηγανητές πατάτες στο μαυρισμένο τηγάνι.
Ήταν η Μαριγώ, η κατσικούλα μας, και το ζεστό γάλα της που το πίναμε με μυρωδάτο κακάο. Οι κοτούλες που τριγυρνούσαν στην αυλή. Η Πολυξένη, η υπομονετική γαϊδουρίτσα, που για εμάς ήταν φίλη και όχι ζώο.
Ο παππούς που έφερνε μπαρμπουνάκια, κατσούλες, χάνους και λιθρινάκια από το ψάρεμα.
Και ο θείος Στέλιος, που έφευγε το χάραμα με την Πολυξένη και γύριζε πάντα κρατώντας έναν μικρό θησαυρό: Τζάνερα, βερίκοκα, αχλάδια ή σύκα. Καρπούς που μοσχοβολούσαν ήλιο.
Κανείς τότε δεν μιλούσε για βιολογικά προϊόντα και «ποιότητα ζωής». Απλώς τη ζούσαμε.
Οι μέρες κυλούσαν σαν το νεράκι.
Περπατούσαμε ξυπόλυτοι και μετρούσαμε τα μπάνια, όπως άλλοι μετρούν σήμερα τις επιτυχίες τους. Ξαπλώναμε κάτω από τα αλμυρίκια με ένα βιβλίο στο χέρι. Κάναμε βουτιές από τα βράχια και αγώνες για μακροβούτια. Ψαρεύαμε με καλάμι στον μώλο και χτίζαμε  πύργους στην άμμο με τη βεβαιότητα πως θα άντεχαν για πάντα, παρόλο που το κύμα μάς διέψευδε κάθε απόγευμα. Ξεπλενόμασταν με τον κουβά στο πηγάδι του χωριού και μπαίναμε στο σπίτι με άμμο στα πόδια, εκνευρίζοντας τη γιαγιά.
Το απόγευμα βγαίναμε ποδηλατάδες χωρίς προορισμό, μόνο και μόνο επειδή ο δρόμος μύριζε θυμάρι και αρμύρα. Παίζαμε κρυφτό μέχρι να μας φωνάξουν να γυρίσουμε. Τα βράδια είχαν θερινό σινεμά και ιστορίες με φαντάσματα που ψιθυρίζαμε κάτω από τα αστέρια. Το δε παγωτό ήταν ολόκληρη γιορτή, όχι μια καθημερινή συνήθεια.

Ύστερα ήρθε η εφηβεία.
Οι ίδιες διαδρομές απέκτησαν άλλον παλμό. Τα φλερτ, τα πάρτι, το παιχνίδι με τη μπουκάλα, το πρώτο φιλί που έμοιαζε να σταματά τον χρόνο, τα πανηγύρια που τελείωναν όταν άρχιζε να χαράζει. Όλα είχαν τη γεύση της πρώτης φοράς. Και γι’ αυτό έμειναν αξέχαστα.
Μεγαλώσαμε χωρίς να το καταλάβουμε. Πανεπιστήμιο, άνοιγμα φτερών, πρώτες δουλειές, νέοι τόποι, νέοι έρωτες, νέοι φίλοι. Όμως, παρά τις μικρές απιστίες σε άλλα νησιά, τα Κύθηρα ήταν πάντα το σημείο αναφοράς. Και η τσιριγώτικη παρέα μαζευόταν κάθε Αύγουστο σαν να μην είχε περάσει μια μέρα. Μαζί με τους παλιούς, έρχονταν και οι νέοι φίλοι από όλες τις φάσεις της ζωής μας, που «κόλλησαν» με το νησί και το έκαναν δικό τους.
Τα σπίτια απέκτησαν πια ρεύμα, τηλέφωνο και Wi-Fi. Κάναμε οικογένειες, ήρθαν τα παιδιά, οι απαιτητικές δουλειές, οι ευθύνες, τα προγράμματα, τα άγχη. Τα email έφταναν μέσω των κινητών μέχρι την παραλία, σαν να ήθελαν να μας πείσουν ότι δεν επιτρέπεται να λείψουμε από τη «παραγωγική» ζωή ούτε για λίγο. Κι εμείς τα απαντούσαμε ανάμεσα σε μια απλωτή  και μια  παρτίδα τάβλι, δίπλα στο κύμα.
Αυτή η θάλασσα, όμως, ήταν βάλσαμο. Μια βουτιά αρκούσε. Η μυρωδιά από τα φύκια που έφερνε ο βοριάς, το αλάτι στο δέρμα, ο ήχος των τζιτζικιών κι εκείνο το γαλάζιο που δεν μοιάζει με κανένα άλλο στον κόσμο, έφταναν για να θυμηθείς ποιος ήσουν πριν σε καταπιεί η βιασύνη.
Αυτή η θάλασσα με έσωσε. Πότε από το άγχος και πότε από την κατάθλιψη που έφεραν οι μεγάλες δοκιμασίες: Ένα διαζύγιο, οι βαριές αρρώστιες και οι θάνατοι αγαπημένων ανθρώπων.

Και τώρα πια, που ο χρόνος είναι πιο γενναιόδωρος μαζί μας, επιστρέφουμε ξανά χωρίς εισιτήριο επιστροφής.
Μαζί με τον αγαπημένο μου σύζυγο – τον παιδικό μου φίλο που γνώρισα στην παραλία πριν από 50 χρόνια. Μετά από πολλές περιπέτειες, παντρευτήκαμε στο νησί όταν έκλεισα τα 50.
Και περνάμε όμορφα τον χρόνο μας στα γνώριμα μέρη. Στις ταράτσες και τις βεράντες των σπιτιών, στις αγαπημένες παραλίες, ξαπλωμένοι κάτω από τα αλμυρίκια, στα ταβερνάκια και στα καφενεία, στις πλατείες των υπέροχων χωριών του νησιού μας.
Με παλιούς φίλους που έγιναν πια οικογένεια και με καινούργιους από όλο τον κόσμο που μοιάζουν να ήταν πάντα εκεί. Πολλοί αγάπησαν το νησί σαν να είναι δικό τους και έρχονται ξανά και ξανά. Πολλοί αγόρασαν και σπίτια και γίναν Τσιριγώτες εξ επαγωγής… Οι συζητήσεις κρατούν περισσότερο, τα γέλια είναι πιο ήρεμα, οι σιωπές πιο γεμάτες. Οι ίδιες ιστορίες ειπώνονται άλλη μία φορά, λες και δεν τις έχουμε ακούσει ποτέ. Κοιτάζουμε τα παιδιά μας – και κάποιοι τα εγγόνια τους – να κάνουν ακριβώς όσα κάναμε κι εμείς κάποτε.

Τότε καταλαβαίνουμε κάτι σπουδαίο.Η ευτυχία δεν βρίσκεται στις μεγάλες στιγμές που κυνηγήσαμε. Βρισκόταν πάντα στις μικρές, που τις ζήσαμε χωρίς να το ξέρουμε.
Σ’ ένα παγωτό που έλιωνε πριν προλάβεις να το τελειώσεις.
Σ’ έναν πύργο από άμμο.
Σε μια ποδηλατάδα χωρίς προορισμό.
Στη ξάπλα κάτω από τα αλμυρίκια.
Στη μυρωδιά των σύκων.
Στο κύμα που έφερνε φύκια στην ακτή.
Στα πεφταστέρια και τα φεγγάρια του Αυγούστου.
Στην αγκαλιά των ανθρώπων που αγαπήσαμε.

Ίσως γι’ αυτό το αγαπάμε τόσο πολύ το ελληνικό καλοκαίρι. Γιατί δεν μας χαρίζει μόνο μέρες ξεκούρασης. Μας επιστρέφει, κάθε φορά, στον πιο αθώο εαυτό μας. Στο παιδί εκείνο που μετρούσε τα μπάνια και τα παγωτά, και προσευχόταν ο Σεπτέμβρης να αργήσει πολύ να έρθει.
Κι αν υπάρχει μια λέξη που χωράει όλα αυτά, δεν είναι η νοσταλγία. Είναι η ευλογία.
Η ευλογία να έχεις έναν τόπο να επιστρέφεις. Ανθρώπους να συναντάς. Αναμνήσεις που δεν ξεθωριάζουν. Και μια θάλασσα που, κάθε καλοκαίρι, σε καλωσορίζει σαν να μην έφυγες ποτέ.

Υπάρχουν, τελικά, για τον καθένα μας κάποιοι τόποι που τους κουβαλάς μέσα σου σαν θησαυρό. Και αυτή είναι η μεγαλύτερη ευλογία απ’ όλες.

Άρθρα Τρέχοντος Τεύχους

Τεύχη JAN

Επιλέξτε και “ξεφυλλίστε” προηγούμενα τεύχη

Real JAN Moments

Highlighted videos

Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter

Πρωτογενή άρθρα και καινούργιο περιεχόμενο στο email σας κάθε 15 ημέρες

Ακολουθήστε μας

Ακολουθήστε το κανάλι μας στο Youtube εδώ

JUST A NUMBER

Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter μας

Συμπληρώστε το email σας ώστε να λαμβάνετε το newsletter μας κάθε 15 ημέρες