Το mail της Νίκης με το θέμα του σημερινού τεύχους ήρθε ενώ ήμουν στο πλοίο για Άνδρο. Σύμπτωση, καθώς, βασικός λόγος του ταξιδιού ήταν να παρακολουθήσω τα μικρά μας στη φετινή παράσταση «Ρίζες: ‘Ο,τι μας κρατά» του Χορευτικού Συλλόγου της Υδρούσας, στον οποίο είναι και τα δύο ενεργά -προς το φανατικό- μέλη από την Α’ τάξη του Νηπιαγωγείου.
Φωτογραφίες Μαρία Λαμπριάδου, Διεθνές Φεστιβάλ Άνδρου. Παράσταση για τα 10 Χρόνια του Χορευτικού Ομίλου Υδρούσας (2024)
«Ρίζες βρίσκονται στα χέρια των παππούδων, στις φωνές των γιαγιάδων, σ’ ένα τραγούδι που περνάει από στόμα σε στόμα, σ’ ένα χορό που ενώνει γενιές», έγραφε μεταξύ άλλων η πρόσκληση. «Γιατί όσο θυμόμαστε από πού ερχόμαστε, δεν χανόμαστε ποτέ».
Στην περσινή γιορτή, που έγινε όπως πάντα στο ανοιχτό θέατρο της Χώρας, έπιασα τον εαυτό μου να καταπίνει, παραδόξως, αναφιλητά. Με λύγισαν οι μουσικές και οι χοροί παιδιών και ενηλίκων, με ομάδες καλεσμένες και από άλλα μέρη της Ελλάδας, που ζωγράφιζαν αριστοτεχνικά στη σκηνή το θέμα της λαχτάρας για επιστροφή σε μια πατρίδα σπαραγμένη από τη μετανάστευση.
Ούτε φέτος γλυτώσαμε τα μαντίλια που τσαλακώνονταν διακριτικά για να μην κάνουν παράσιτα στη μαγεία. Για άλλη μια φορά, ο Στάθης Κωστόπουλος, λιμενικός, χοροδιδάσκαλος και σκηνοθέτης, μοιράστηκε με τα παιδιά την αγάπη του για την ιστορία, εμπνέοντάς τα να βρίσκουν τρόπους για να μένουν συνδεδεμένα με τις ρίζες τους. Και λίγο ντράπηκα.
Ντράπηκα, για τον (υπερβολικό) εφηβικό θυμό που με έσπρωξε μέχρι σχεδόν τα πρώτα -άντα ώσπου να βρω τη σύνδεση με τον τόπο της οικογενειακής καταγωγής μου και να μην «επιλέγω» τη θεωρία κατασκευής μου σε μια απάτριδα εξωγήινη κάψουλα. Ντράπηκα, που έπαιρνα για εξυπνάδα την πεποίθηση ότι δεν έχει σημασία να ανήκουμε κάπου αλλού εκτός από τον εαυτό μας. Ντράπηκα, τότε, για την αναπάντεχη συγκίνηση, την πρώτη φορά που το καράβι έπιασε τον κάβο του πατρικού νησιού, ντράπηκα, τώρα, για τα 11χρονα και τα 13χρονα της παρέας των εγγονιών μου που στα πάρτι ξεφαντώνουν με παραδοσιακούς χορούς του τόπου μας, γνωρίζοντας επιπλέον καλά την ιστορία τους.
Κι από την άλλη χάρηκα που, πριν αλλάξω διάσταση, μου δίνεται η ευκαιρία να ψάξω κι άλλο, πιο βαθιά, να με βρω, μέσα σε περισσότερα βιβλία, ιστορικά κειμήλια, ιστορήματα αυτών που βρίσκονται ακόμη εδώ, παλιά γραπτά και άλλα κληροδοτήματα των απόντων, γενετικά ταλέντα και αμαρτίες των προγόνων… Μια αλυσίδα όλα αυτά, άλλοτε ασήκωτη κι άλλοτε ελαφριά σαν πρωινή υγρασία, μια διαδρομή σ’ έναν νυχτερινό χάρτη με μυριάδες φωτεινά ορόσημα και άλλες τόσες σκοτεινές περιοχές, ένα ταξίδι με άγνωστη αφετηρία και άγνωστο προορισμό, που κανείς δεν ξέρει αν και πότε τελικά θα μάθει.
Καθένας μόνος, με την πορεία, τα δικαιώματα και τις ευθύνες του, κι όλοι μαζί, δεκάκις τρισεκατομμύρια ψυχές, συγγενικές από κύτταρο, με μοίρα κοινή και χώρια, να μην ξεχνάμε να κρατάμε το νήμα της προέλευσής μας, σε μία αέναη, αλλά και μοναδική προσπάθεια να μη χαθούμε.
