Non ministrare sed ministrari. Nα μην υπηρετείσαι, αλλά να υπηρετείς. Αυτή η σοφή προτροπή ήταν από τα πρώτα πράγματα που μάθαμε στο σχολείο μας, για το σχολείο μας, όσα κορίτσια τότε, στη δεκαετία του ’70, είχαμε την τύχη να φοιτήσουμε στο γυμνάσιο του Αμερικανικού Κολλεγίου Θηλέων, γνωστού ως Pierce College. Μια φράση που αποτελεί το σύνθημά του και συνοψίζει τη φιλοσοφία που διδάσκονται και σήμερα οι μαθήτριες και, πλέον, οι μαθητές του.

Εκεί, στις ράμπες στρωμένες με καουτσούκ και τους αχανείς διαδρόμους, συναντούσα συχνά μια ψηλή, όμορφη, μελαχρινή κοπέλα που περπατούσε πάντα με κάποιον δίπλα της. Mου πήρε χρόνο να καταλάβω ότι υπήρχε λόγος για αυτό. Κατά τα άλλα, το μόνο που πρόδιδε την «ιδιαιτερότητα» της Ελευθερίας ήταν ένας μικρός δισταγμός στο βήμα. Δεν έτρεχε σαν παλαβή όπως εμείς, αλλά είχε μια παρουσία που για κάποιο λόγο επιβαλλόταν στο χώρο. Πολύ σύντομα έμαθα ότι η Ελευθερία είναι τυφλή και η αλήθεια είναι ότι ήθελα να τη ρωτήσω πολλά πράγματα, αλλά μία ελάχιστη διαφορά στην ηλικία έβαζε εκείνη στον κόσμο των μεγάλων και μένα σ’ αυτόν των μικρών κι έτσι δεν βρήκα ποτέ το θάρρος να της μιλήσω.

Η ώρα αυτής της κουβέντας ήρθε την περασμένη εβδομάδα, καμιά 50ριά χρόνια αργότερα, με αφορμή το αφιέρωμα του Just a Number στην Παγκόσμια Ημέρα Όρασης. 

Η εμπειρία ήταν απόλυτα καθηλωτική για μένα, όχι μόνο επειδή η Ελευθερία έκανε μία πορεία λαμπρή, δημιούργησε έργο μεγάλο, κατάκτησε διακεκριμένες και θεσμικές θέσεις. Αλλά και γιατί πορεύτηκε  μια πορεία πολύ δύσκολη, σε έναν κόσμο που δεν είχε -ούτε έχει ακόμα- πολύ χώρο για άτομα με αναπηρία. Γιατί ούτε  μία φράση της σ’ αυτή τη συνέντευξη δεν ήταν στερημένη από νόημα, σοφία και, συχνά-πυκνά, χιούμορ!

Την ευχαριστώ από την καρδιά μου και σας την… παραδίδω!

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ

«Η εμπειρία ζωής είναι αυτό που κουβαλάμε συνέχεια. Δηλαδή, εγώ δεν είμαι άλλος άνθρωπος σήμερα, από αυτόν που ήμουν νέα. Απλώς, έχει προστεθεί εμπειρία. Ακόμη κι αν γίνονται πιο δύσκολα τα πράγματα για το φυσικό σώμα μας, όλα όσα έχουμε πετύχει και προσφέρει, μετρούν πολύ, πάντα, ακόμα και όταν δεν είμαστε πια εδώ. 

Και κάτι άλλο: ‘Oλα όσα πούμε σήμερα εμείς, δεν αφορούν μόνο τους αναγνώστες του Just a Number. Αφορούν τα μικρά παιδιά, τους έφηβους, τους φοιτητές, τους νέους ανθρώπους που εργάζονται, που έχουν ίσως οικογένεια… Σε όλους αυτούς δίνουμε το μήνυμα να συμπεριλαμβάνουν τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας, ανεξαρτήτως αν αυτοί είναι μέλη της οικογένειάς τους, φίλοι, γνωστοί ή και άγνωστοι. 

Η συμπερίληψή τους στην κοινότητα είναι ωφέλιμη για όλους, όπως είναι και η συμπερίληψη ανθρώπων με αναπηρία. Είναι μια εμπειρία που εμπλουτίζει τον κόσμο των παιδιών και των νέων, τους πληροφορεί για τη ζωή και ίσως τους προετοιμάζει να μπορούν να αποδεχτούν οτιδήποτε αναπάντεχο μπορεί να προκύψει στη ζωή».

ΝΙΩΘΩ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ ΝΑ ΔΩΣΩ ΠΙΣΩ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΚΕΡΔΙΣΑ

«Είναι κάτι που συνήθως διστάζουμε να πούμε για τον εαυτό μας, αλλά ναι. 

Έχω επηρεαστεί πάρα πολύ από δασκάλους που είχα στην στη ζωή μου. Για μένα, η παιδεία, το σχολείο, αποτελούσαν ευκαιρία ζωής. Με βοήθησε σημαντικά το ενδιαφέρον συγκεκριμένων ανθρώπων που, για την εποχή τους, πρωτοτύπησαν και πήραν την πρωτοβουλία να δώσουν μία δυνατότητα σε ένα παιδάκι σαν εμένα, να σπουδάσει και, μάλιστα, να φτάσει στα ύψη, τόσο των σπουδών όσο και της καριέρας, να κάνει οικογένεια… Μου έδωσαν, δηλαδή, την ευκαιρία να ζήσω μία ζωή γεμάτη. Θέλω, λοιπόν, και εγώ να κάνω περίπου το ίδιο, στο βαθμό που μπορώ και που μου αναλογεί».

ΚΑΜΑΡΩΝΩ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΟΥ

Τα παιδιά μας είναι οι άνθρωποι που έχουμε επηρεάσει, ίσως, πιο πολύ. Έχω τρία: O μεγάλος γιος μου είναι δικηγόρος στην Αμερική, η κόρη μου είναι δικηγόρος εδώ, στην Ελλάδα, και ο μικρός εργάζεται στον οικονομικό τομέα. Σαφώς, έχουν επηρεαστεί και από την εμπειρία τους μαζί μου για τη σημασία της συμπερίληψης, τη συμμετοχή των ανθρώπων με αναπηρία -και, εύλογα, ειδικά των τυφλών- στους τομείς των σπουδών, της εργασίας και άλλους. Συμφωνήσαμε λοιπόν να χορηγήσουμε μία υποτροφία στο Αμερικανικό Κολέγιο Deree, η οποία έχει το όνομά μας: «Aldous Family Accessibility Expendable Scholarship». Το έκαναν για να με τιμήσουν… Ξεκίνησε το 2023 και απονέμεται κάθε χρόνο σε έναν τυφλό φοιτητή ή τυφλή φοιτήτρια με υψηλές ακαδημαϊκές επιδόσεις, καλύπτοντας τα δίδακτρα για σπουδές της επιλογής τους στο Deree, με διάρκεια έως πέντε χρόνια».

ΜΙΚΡΗ ΓΩΝΙΑ

«Μεγάλωσα σε ένα χωριό του του Ρεθύμνου που λεγόταν Μικρή Γωνιά. Τώρα, το αποκαλούν μεγαλοπρεπώς, απλώς, Γωνιά. Είχα γεννηθεί στα Χανιά, αλλά στο Ρέθυμνο ήταν ο πατέρας μου και βρέθηκα στο χωριό. Τότε, λοιπόν, ο νόμος δεν επέτρεπε στα τυφλά παιδιά να πάνε στο κανονικό σχολείο».

ΑΝΤΑΠΟΔΟΣΗ 

«Όταν ήμουν στη Βουλή, ως βουλευτής Επικρατείας, την περίοδο 2004 – 2007, περάσαμε τον νόμο 3699 που προβλέπει ότι η εκπαίδευση θα είναι υποχρεωτική για όλα τα παιδιά με αναπηρία. 

Και, όταν λέμε υποχρεωτική, εννοούμε ότι θα πρέπει οπωσδήποτε να πάνε σχολείο. Μέχρι τότε, πηγαίναν μόνο τα τυφλά παιδιά, που γίνονταν δεκτά από τον διευθυντή του τοπικού σχολείου. Παράλληλα, πολλά τυφλά παιδιά γυμνασίου και λυκείου, πήγαιναν στο κανονικό σχολείο της Καλλιθέας, όντας οικότροφα στον Οίκο Τυφλών. Υπήρχε σχολείο τυφλών και στη Θεσσαλονίκη. Δεν μπορούσαν όμως να πάνε σε άλλα ή στα τοπικά τους σχολεία. Εγώ μπόρεσα να πάω στο δημοτικό του Οίκου Τυφλών Καλλιθέας, που τότε τελούσε υπό τη διοίκηση της Αρχιεπισκοπής. Τώρα, λέγεται Κέντρο Εκπαίδευσης Αποκατάστασης Τυφλών. Έπρεπε, όμως, να φύγω από το σπίτι μου στο χωριό και να πάω οικότροφη στην Αθήνα. Την πρώτη βραδιά που με άφησε εκεί η μαμά μου και έφυγε, έκλαιγα πάρα πολύ. Μετά, όμως, το σχολείο μου άρεσε και ήμουν τρομερά χαρούμενη.

Προηγουμένως, στο χωριό, πήγα στο σχολείο που είχε γραφτεί η αδερφή μου και παρακολουθούσα προφορικά. Το Δημοτικό ήταν διτάξιο. Η δασκάλα εκεί και ένας δάσκαλος, ευλογημένοι άνθρωποι, αιωνία τους η μνήμη, μου επέτρεψαν να πηγαίνω και εγώ σχολείο κάθε μέρα. Καθόμουν στην αίθουσα όπου ήταν τα παιδάκια δευτέρας, τρίτης και τετάρτης, ενώ η αδερφή μου στην αίθουσα πρώτης, πέμπτης και έκτης. Ήμουν πολύ καλή σε όλα τα μαθήματα! Δεν έγραφα βέβαια, αλλά τα μάθαινα όλα την προφορική παράδοση. Η δασκάλα με είχε για παράδειγμα, αλλά ήξερε ότι δεν μπορούσε να προχωρήσω, δεν θα κατέληγε πουθενά αυτό. Για καλή μου τύχη όμως, εκείνη τη χρονιά ήρθε από την Αμερική, μετά από πολλά χρόνια, ο μετανάστης θείος του πατέρα μου και επηρέασε τους γονείς μου, σε συνεργασία με τη δασκάλα, να με αφήσουν να πάω στο σχολείο. Οι γονείς μου αρχικά δεν ήθελαν, γιατί νόμιζαν ότι θα ήμουν σε άσυλο. Στη συνέχεια, πείστηκαν ότι ήταν καλό για μένα.

Εκεί, όταν έφτασα στην πέμπτη δημοτικού, ήρθε στο δρόμο μου μια τυφλή δασκάλα της πρώτης δημοτικού που με είχε σταμπάρει από τότε. Η ίδια, είχε σπουδάσει στην Αμερική και είχε πάει και στο Perkins, το σχολείο τυφλών στη Βοστώνη. Κυριακή Νικολαΐδου, λεγόταν, ένα ορφανό παιδί από τη Σμύρνη. Επίσης, ήταν φίλη με την Κοραλία Κροκοδείλου, εμβληματική παιδαγωγό και διευθύντρια του Αμερικανικού Κολλεγίου Θηλέων. Συνεννοήθηκαν, λοιπόν, μεταξύ τους και με τη σύμφωνη γνώμη της τότε Προέδρου του σχολείου Μάργκαρετ Στιούαρτ, έδωσα τις εισαγωγικές εξετάσεις σε μαθηματικά και έκθεση. Στο μεταξύ, η Νικολαΐδου μου έμαθε να γράφω στην κανονική γραφομηχανή βλεπόντων με τυφλό σύστημα. Στις εξετάσεις, βέβαια, έγραψα την έκθεσή μου στη γραφή braille των τυφλών και τη διάβασα εγώ στους καθηγητές που με εξέταζαν. Το θέμα ήταν, «τι θα έκανα, αν ήμουν νοικοκυρά μία μέρα στο σπίτι μου». Εγώ είπα τότε ότι το σπίτι μου είναι στο χωριό, άρα θα τάιζα τις κότες στην αυλή, μετά θα σκούπιζα έξω κλπ. Μου άρεσε να είμαι πρωτότυπη και τόλμησα να καμαρώσω, εξηγώντας ότι θα έκανα έτσι επειδή το σπίτι μου είναι στο χωριό. Έτσι, λοιπόν πέρασα στο Κολέγιο και σπούδασα με υποτροφίες όλα τα χρόνια, έχοντας πάντα την αγωνία να είμαι καλή, για να πάρω και την υποτροφία την επόμενη χρονιά. Οι καθηγητές μου ήταν υπέροχοι, ενώ οι συμμαθήτριές μου μαθαίναν από μένα πώς να μου φέρονται. Θυμάμαι, κάθε φορά που μας έβαζαν ένα απροειδοποίητο τεστ, έτρεχα στο οικοτροφείο του Κολεγίου να φέρω τη φορητή γραφομηχανή μου, να προλάβω να γράψω το τεστ. Το τουκ-τουκ που έκανε ενοχλούσε πολλά κορίτσια, αλλά έμαθαν να μη λένε τίποτα. Κάποια μάλιστα, καθόντουσαν πίσω μου για να… αντιγράψουν! Θέλω να πω ότι η ένταξη ενός τυφλού παιδιού σε ένα κανονικό σχολείο, που δεν είχε προηγούμενη εμπειρία, απαιτούσε δική μου προσπάθεια πρωτότυπης σκέψεις και συγκεκριμένου χαρακτήρα, καθώς και δική τους καλή διάθεση. Να φανταστείς ότι ήμουν στη συντακτική επιτροπή του περιοδικού του Κολεγίου όλα τα χρόνια, ενώ με εξέλεγαν οι συμμαθήτριες μου ως εκπρόσωπο τάξη γιατί έγραφα καλές εκθέσεις!»

ΣΤΗΝ ΑΛΛΗ ΠΛΕΥΡΑ

 «Αργότερα, βρέθηκα στην Αμερική, στο πανεπιστήμιο του Rochester, όπου πήρα το πτυχίο μου στις Κλασικές Σπουδές, την Ιστορία και την Ευρωπαϊκή Ιστορία και συνέχισα στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins, παίρνοντας διδακτορικό στην Κλασική Φιλολογία και την Αρχαία Ιστορία. 

Πάντα με πολύ αγώνα και με την αγωνία να μπορώ να πάρω την υποτροφία, να κάνω αιτήσεις για να διδάξω σε αμερικάνικα πανεπιστήμια, να αξιοποιήσω τις σπουδές μου. Όλες οι ευκαιρίες της ζωής μου, μου δόθηκαν από ανθρώπους που είχαν οι ίδιοι πρωτότυπη σκέψη και μπορούσανε να ξεπεράσουν τα στερεότυπα».

«Η ΤΥΦΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ» και ιδιαίτερα η περίπτωση του Οιδίποδα επί Κολωνώ, του Σοφοκλή. 

Αυτός ήταν ο τίτλος της διατριβής μου, που είχαμε βρει με τον υπέροχο φιλόλογο, καθηγητή μου. Θα ήθελα να το εκδώσουμε στα ελληνικά και έχω υποσχεθεί στον εαυτό μου ότι αυτός είναι ένας στόχος για μένα. Οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας πρέπει να έχουμε στόχους. Είμαι περήφανη γι’ αυτό».

ΑΝΤΑΠΟΔΟΣΗΣ ΣΥΝΕΧΕΙΑ 

«Φτιάξαμε τον νόμο 3699 του 2008 με την αείμνηστη Μαριέττα Γιαννάκου, ως Υπουργό Παιδείας και μετά με τον Ευριπίδη Στυλιανίδη και με τη διακομματική συναίνεση της Βουλής. Ο νόμος αυτός λέει ότι, στα παιδιά με αναπηρία, όπως φυσικά και με τυφλότητα, η πολιτεία είναι υποχρεωμένη να τους παρέχει εκπαίδευση. 

Σ’ αυτόν στηρίζονται αυτή τη στιγμή οι γονείς που διεκδικούν παράλληλη στήριξη για τα παιδιά με αυτισμό, με Down και όλα αυτά. Δεν είναι, βέβαια, όλα τέλεια, αλλά για να πραγματοποιηθεί κάτι χρειάζεται πρώτα να θεσμοθετηθεί σωστά. Είμαι πολύ περήφανη που υπήρξα πρωτεργάτης σε αυτή τη νομοθεσία, γιατί βέβαια η εκπαίδευση οδηγεί μετά και στην κοινωνικοποίηση και στην εργασία. Εν ολίγοις, είναι η βάση των πάντων. 

Ξαναλέω, δεν είναι ο κόσμος ιδανικός. Για να πάω στην τράπεζα π.χ., πρέπει να δεσμεύσω και ένα άλλο άτομο – το παιδί μου ή τον άντρα μου από τη δουλειά του. Δεν είναι εύκολο να πας κάπου μόνος σου όταν είσαι τυφλός. Από την άλλη, σήμερα υπάρχει μεγάλη διαφορά στην αντίληψη του κόσμου – εκτός από αρκετές εξαιρέσεις! Φαίνεται καθαρά ότι οι άνθρωποι είναι καλύτερα ενημερωμένοι. Έχουν αλλάξει πράγματα, αλλά δεν είναι και όπως τα θέλουμε, ακόμα… 

Εδώ έρχεται ο ρόλος μου και πιστεύω ότι η βιωματική εμπειρία των ηλικιωμένων βοηθάει πάρα πολύ τους νέους ανθρώπους να αντιληφθούν την κοινωνία. 

Γι’ αυτό έχω πάει, καλεσμένη, στα σχολεία των εγγονιών και αλλού. Θυμάμαι, πήγα μια φορά με αφορμή τη διεθνή και εθνική Ημέρα για την Αναπηρία, στις 3 Δεκεμβρίου, με χαρτιά που είχαν τα γράμματα Braille και τους τα χάρισα. Αφού τους μίλησα λίγο για μένα και έσπασε ο πάγος, τους ζήτησα να μου που πουν τις απορίες τους, οι οποίες ήταν καταπληκτικές – όπως τι κάνω αν ξυπνήσω τη νύχτα και θέλω να πάω στην τουαλέτα, αλλά δεν προλαβαίνω να ανάψω το φως! Θέλω να πω ότι η βιωματική εμπειρία είναι πολύ σημαντική και μπορεί κάποιος να τη μοιραστεί, είτε είναι είτε δεν είναι τυφλός. Να πάει, λόγου χάρη, ένας ηλικιωμένος άνθρωπος σε ένα σχολείο και, ανάλογα με τον τομέα της ειδίκευσής του, να μοιραστεί αυτή την εμπειρία.

Όταν ήμουν στην Εθνική Αρχή Προσβασιμότητας -συμβουλευτικό όργανο της κυβέρνησης- περάσαμε και το νόμο 4957 του 2022, που αφορά την συμπερίληψη των τυφλών φοιτητών στην ανώτατη εκπαίδευση. 

Περάσαμε πολλά άρθρα για την ένταξη, συμπερίληψη και ισότιμη πρόσβαση των φοιτητών στα πανεπιστήμια. Θα μου πεις, έγιναν όλα αυτά; Όχι, δεν έγιναν αυτομάτως, αλλά βελτιώνονται όπως προχωράμε. Πολλά χρόνια, πολλές προσπάθειες, πάντα με τη συνεργασία φωτισμένων ανθρώπων, όπως πρόσφατα και με τη Νίκη Κεραμέως, έχουμε τουλάχιστον κατοχυρώσει θεσμικά αυτό που εγώ όταν ήμουνα μικρή, δεν μπορούσα ούτε να φανταστώ».

ΠΕΡΙ ΣΤΟΧΩΝ 

«Κάθε φορά που έβαζα ένα στόχο, δεν σκεφτόμουν πώς θα γίνει ακριβώς, γιατί δεν ήξερα πώς θα γίνει. Ήξερα μόνο ότι πρέπει να γίνει. Κάπως έτσι, έβρισκα τρόπο και έκανα αιτήσεις εκεί που ήταν απαραίτητο να γίνουν και τα κατάφερνα. Δηλαδή, θέλω να πω ότι, όταν έχεις τη δύναμη στον χαρακτήρα σου και ξέρεις ότι κάτι είναι σωστό και το νιώθεις μέσα σου, κάπως συνηγορεί το σύμπαν για να το πετύχεις. Δηλαδή, κάπως πιστεύω ότι βρίσκονται ευκαιρίες εάν πραγματικά είμαι σίγουρη για το στόχο μου. 

Άρα, η βασική δεξιότητα για την επιβίωση ανθρώπων, με και χωρίς αναπηρίες, για όλους τους ανθρώπους δηλαδή, είναι κατά βάθος να το θες πολύ. Αυτό θα ήθελα να μάθουν τα νέα παιδιά από την κουβέντα μας. 

Ευτυχώς, ο άνθρωπος είναι καμωμένος για πάρα πολλά πράγματα και, ευτυχώς, υπάρχουν πάντα κάποιοι άνθρωποι και κάποιες συστήματα και δομές που δίνουν τη δυνατότητα των ευκαιριών. Είναι σαν αυτό που λέμε, «όπου υπάρχει θέληση, υπάρχει και δρόμος». Δεν είναι εύκολο, το τονίζω, δεν θέλω να παρασυρθούμε και να νομίζουμε ότι είναι παιχνιδάκι, αλλά νομίζω ότι -και να μην είναι- εμείς έχουμε υποχρέωση να δώσουμε στους νεότερους τα φώτα μας για να τους βοηθήσουμε να το πετύχουν. Γι’ αυτό λέω ότι είναι καλό οι νέοι να είναι σε επαφή με τις γιαγιάδες και τους παππούδες, όχι μόνο τους βιολογικούς, αλλά και μεγάλους ανθρώπους με διάφορες εμπειρίες ζωής, που να τις μοιράζονται με παιδιά του δημοτικού, του νηπιαγωγείου, του γυμνασίου, φοιτητές ώστε να καταλαβαίνουν ότι η ζωή έχει και ξεκίνημα και μέσο και τέλος. Πρέπει, λοιπόν, το αποτύπωμά μας να είναι όσο μπορούμε πιο σημαντικό, να αφήνει κάτι για τις επόμενες γενιές»…

ΚΟΡΥΦΕΣ

Τη ρωτώ ποιες είναι οι δικές της κορυφές στη ζωή της: 

«Πρώτα απ’ όλα η οικογένειά μου, ο σύζυγός μου μου, Ευγένιος Ραλφ Άλντους, τα παιδιά μας, τα δύο εγγόνια μας. Μια όμορφη οικογένεια, μια ωραία ζωή μαζί. Με τον άντρα μου γνωριστήκαμε ως πρωτοετείς στο Πανεπιστήμιο. Γίναμε καλοί φίλοι για πολλά χρόνια και μετά ήρθαμε αλλιώς κοντά και αποφασίσαμε να παντρευτούμε!

Κορυφή είναι και η πατρική οικογένειά μου, οι γονείς μου που, παρόλο που δεν είχαν καμία μόρφωση, με οδήγησαν στην κορυφή μου. Σκέψου, είχαν να αντιμετωπίσουν και μια πολύ δύσκολη κατάσταση, γιατί εγώ τυφλώθηκα 3 ετών από ατύχημα, από μια έκρηξη χειροβομβίδας, που έγινε στο στρατόπεδο, δίπλα ακριβώς στο σπίτι μας, στα Χανιά. Τρία χρόνια αργότερα βρέθηκα στο νοσοκομείο για ένα μετατραυματικό χειρουργείο κι εκεί, στο θάλαμο, με ρώτησαν «τι θα γίνεις όταν μεγαλώσεις;». Κι εγώ είπα «θα γίνω δασκάλα». Και μετά ρώτησα, «μετά από τη δασκάλα, μπαμπά, τι είναι;» Και κάπως έτσι, ρωτώντας, έφτασα να πω «τελικά μπαμπά, θα γίνω καθηγήτρια πανεπιστημίου». Κι αυτός ο καημένος, που δεν είχε καν τελειώσει όλες τις τάξεις του δημοτικού, έκανε ό,τι μπορούσε για να το πετύχω.

Επόμενη κορυφή, τα επαγγελματικά μου, να εφαρμόσω δηλαδή αυτά έμαθα, γιατί είναι σπουδαίο πράγμα η ικανοποίηση να σπουδάσεις και μετά να μπορείς να εργαστείς και να μεταδώσεις αυτά που ξέρεις». 

Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ  

«Η ζωή προχωράει, η τεχνολογία προχωράει, αλλά ο άνθρωπος στην ψυχή του, στο μυαλό του, στο συναίσθημά του, παραμένει άνθρωπος. Πρέπει να παραμένει άνθρωπος». 

Και κλείνουμε την κουβέντα μας με τα «δικά μας».

«Σκέφτομαι τους ανθρώπους τρίτης ηλικίας που δεν είναι τυφλοί αλλά που σιγά-σιγά αρχίζουν να νιώθουν μοναξιά… Δεν έχουν πολλά να κάνουν, δεν μπορούν να τρέξουν γρήγορα, φοβούνται ότι η συνέχεια θα είναι δύσκολη… Πρέπει, όμως, σε κάθε φάση, να ενεργοποιούμαστε. Να καλέσουν, λόγου χάρη, κάποιον σπίτι τους, να κάνουν πράγματα που τους αρέσουν, να πάνε θέατρο, σινεμά ή να συνεχίσουν να είναι ενεργοί στον επαγγελματικό τους χώρο, να κρατούν επαφή με τα τεκταινόμενα ώστε να μπορούν να συμβουλέψουν νεότερους στον ίδιο κλάδο, να μη διστάσουν να εκμυστηρευτούν τις ανάγκες τους.

Κι όσοι έχουμε την ευλογία να χαιρόμαστε εγγονάκια, να τα έχουμε συχνά κοντά μας. Για όσους πάλι δεν έχουν, μπορούν να είναι γιαγιάδες και παππούδες σε άλλα παιδάκια, στο γειτονάκι τους, να του κάνουν παρέα όταν λείπουν οι γονείς στη δουλειά… 

Υπάρχουν κι άλλα πράγματα: Να προσφέρουν εθελοντικά σε παιδάκια που βρίσκονται σε νοσοκομεία ή ιδρύματα… Θέλω να πω ότι υπάρχει τρόπος για όλους να είμαστε χρήσιμοι και σε μεγαλύτερη ηλικία και όταν αλληλοεπιδρούμε με άλλους ανθρώπους να φροντίζουμε να είναι ωφέλιμη η επικοινωνία. 

Τέλος, να γινόμαστε ζωντανό παράδειγμα για το γεγονός ότι η ζωή ανήκει σε όλους…» 

*Το 1997, η Δρ. Ελευθερία Μπερνιδάκη-Άλντους τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών για το ακαδημαϊκό έργο της στην κλασική λογοτεχνία και την έρευνά της σε αρχαία ελληνικά κείμενα και πολιτισμό. 

Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα

Ελευθερία Μπερνιδάκη-Άλντους
A’ Αντιπρόεδρος, Εθνική Αρχή Προσβασιμότητας, ΕΑΠ
τ. Βουλευτής Επικρατείας της Νέας Δημοκρατίας, Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Johns Hopkins
Ε-mail: ebernidaki@acg.edu, Website: www.bernidaki.eu

Αμερικανικό Κολέγιο Ελλάδος, Deree

• Καθηγήτρια Κλασσικής Φιλολογίας
• Σύμβουλος Προέδρου για Θέματα Ισότητας και Ίσων Ευκαιριών
• Κάτοχος της έδρας Νεοελληνικών Σπουδών Ελευθέριος Βενιζέλος

Εκπαίδευση

• Πανεπιστήμιο Johns Hopkins, Ph.D., Κλασσική Φιλολογία
• Πανεπιστήμιο Johns Hopkins, Μ.Α., Κλασσική Φιλολογία
• Πανεπιστήμιο Rochester, M.A., Ευρωπαϊκή Ιστορία
• Πανεπιστήμιο Rochester, Πτυχίο Β.Α, Ιστορία και Κλασσική Φιλολογία (με διάκριση)

Κοινοβουλευτικές Δραστηριότητες

Βουλευτής Επικρατείας της Νέας Δημοκρατίας (Μάρτιος 2004 – Σεπτέμβριος 2007) Εθνικό Συμβούλιο Παιδείας (ΕΣΥΠ), Μέλος

Επιτροπές της Βουλής των Ελλήνων

• Ειδική Διακομματική Επιτροπή για την αντιμετώπιση των προβλημάτων, που απασχολούν τα άτομα με αναπηρία, Πρόεδρος
• Διαρκής Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων
• Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Ισότητας και Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Δημοσιεύσεις

Διδακτορική Διατριβή του Πανεπιστημίου Johns Hopkins

«Η Τυφλότητα στον Πολιτισμό του Φωτός, η Περίπτωση του Οιδίποδα επί Κολωνώ του Σοφοκλή»

Βιβλίο

“Blindeness in a Culture of Light Especially the Case of Oedipus at Colonus of Sophocles” δημοσιεύθηκε από τον διεθνή, ακαδημαϊκό εκδοτικό οίκο Peter Lang.

Δημοσιεύσεις άρθρων

Σε επιστημονικά περιοδικά, με θέμα την κλασική λογοτεχνία και την Ελληνική παράδοση.

Διδακτική Εμπειρία

Ως καθηγήτρια κλασσικής φιλολογίας και αρχαίας ιστορίας, έχει διδάξει στα εξής πανεπιστήμια:

• The Johns Hopkins University, Βαλτιμόρη, ΗΠΑ
• Oberlin College ,Οχάϊο, ΗΠΑ
• Creighton University, Νεμπράσκα, ΗΠΑ
• Αμερικανικό Κολέγιο Ελλάδας, Deree.

Τιμητικές Διακρίσεις και Βραβεία

Ανάμεσα στις πολλές διακρίσεις και βραβεύσεις, ξεχωρίζουν:

• Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών (1997)
• Υποτροφία για έρευνα διδακτορικής διατριβής από το Ίδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης
• Υποτροφία για τη διδακτορική της διατριβή από το διεθνούς φήμης Ίδρυμα Woodrow Wilson, ΗΠΑ.

Κοινωνικό Έργο

• Μέλος επιστημονικών συνδέσμων και επιτροπών, πανεπιστημιακών επιτροπών και συλλόγων, σωματείων και συνδέσμων αναπηρικού κινήματος.
• Μελέτες, διαλέξεις, συγγραφικό, διδακτικό έργο σε θέματα κλασσικής φιλολογίας και αρχαίας ιστορίας.
• Συνδικαλιστικό έργο και εθελοντική προσφορά σε θέματα αναπηρίας και Ελληνικού Πολιτισμού.

Προσωπικά

Γεννήθηκε στα Χανιά Κρήτης και μεγάλωσε στη Γωνιά Ρεθύμνου. Σε ηλικία τριών ετών τυφλώθηκε από ατύχημα.
Είναι παντρεμένη με τον Eugene Ralph Aldous. Έχει τρία παιδιά, τον Αλέξανδρο, την Αριάδνη και τον Αντώνιο.