Προχθές, ένα δυνατό χτύπημα στην πόρτα μου με έκανε να πεταχτώ από το κρεβάτι.
Άνοιξα και μπροστά μου στεκόταν ο εγγονός μου.
-Γεια σου bro, του είπα.
-Καλημέρα γιαγιά. Τι έπαθες; Φαίνεσαι σα να είδες φάντασμα.
-Χειρότερα παιδί μου. Είδα ένα παράξενο όνειρο. Ή μάλλον έναν εφιάλτη. Βρέθηκα, λέει, ξαφνικά στο μέλλον.
-Αλήθεια; Και την είδες;
-Πρώτα να συνέλθω και θα σου πω. Έλα μέσα να πιούμε έναν καφέ, κανονικό καφέ, όχι ψηφιακό.
Γέλασε και κάθησε απέναντι μου.
-Ακουσέ με λοιπόν:
«Βρέθηκα, λέει, ξαφνικά στο 2090! Ο κόσμος αλλαγμένος γύρω μου.
Ρομπότ πηγαινοερχόταν στο σπίτι, μηχανές μου μίλαγαν, οθόνες εμφανιζόντουσαν παντού. Το σπίτι είχε αλλάξει εντελώς. Δεν υπήρχε η κουζίνα μου όπως την ήξερα, ούτε διακοπές, ούτε τηλέφωνο. Όλα, λέει λειτουργούσαν με φωνητικές εντολές.
Και δεν φτάνει αυτό, κάτι σιδερένια όμορφα ανθρωπάκια περιφερόντουσαν τριγύρω, μου μίλαγαν και μου έλεγαν ότι θα μου θυμίζουν τα φάρμακα μου, θα μου μαγειρεύουν, θα ειδοποιούν τους δικούς μου, θα μου κλείνουν ραντεβού και θα μου λύνουν όλα τα προβλήματα.
-Χα χα, γιαγιά, το όνειρό σου δεν είναι σαν τα παραμύθια που μου έλεγες όταν ήμουν μικρός, δεν είναι όνειρο είναι ήδη μια πραγματικότητα.
Να σου θυμίσω γιαγιά το πώς με κοίταζες με ορθάνοιχτα μάτια, όταν σου περιέγραφα πόλεις, που είχα επισκεφθεί πρόσφατα, όπως το Ντουμπάι, το Τόκιο, τη Σαγκάη… Το πώς είναι δομημένες, τρομακτικές, πως κάπως έτσι λειτουργούν, κι εσύ μου είπες ότι είναι πόλεις του μέλλοντος, τρομάζοντας με τον τρόπο που σου περιέγραφα ότι λειτουργούσαν. Είναι πραγματικότητα γιαγιά και πρέπει να μάθεις να να συνεργάζεσαι και να δεχθείς τη σύγχρονη τεχνολογία που έχει εισβάλει παντού, στα κράτη, στις πόλεις, στις κοινωνίες, στους ανθρώπους.
-Εγώ παιδί μου μια ζωή συνεργάζομαι με ανθρώπους. Άλλοι με άκουγαν, άλλοι δεν με άκουγαν, αλλά τουλάχιστον μπορούσα να τους τραβήξω το αυτί.
Αλλά και σήμερα, σου θυμίζω ότι κι εμείς οι boomers, έχουμε κινητά, υπολογιστές, διαδίκτυο και σιγά-σιγά αρχίζουμε να εξοικειωνόμαστε με τη σύγχρονη τεχνολογία.
Μιλάμε με το Google, μιλάμε με το ChatGPT, παίζουμε παιχνίδια, ανταλάσσουμε απόψεις με το Facebook, όμως αντί για τα ρομποτάκια του ονείρου, έχουμε ακόμα φίλους, γείτονες και συγγενείς. Χτυπάμε την πόρτα τους, πίνουμε έναν καφέ, ανοίγουμε εφημερίδες, διαβάζουμε βιβλία, γελάμε και δεν χρειαζόμαστε κωδικούς για να μπούμε στην καρδιά κάποιου.
Βέβαια πολλές φορές κάνουμε λάθη.
-Μα κι εμείς γιαγιά που χρησιμοποιούμε ακατάπαυστα τη σύγχρονη τεχνολογία κάνουμε λάθη.
-Ναι αγόρι μου, μόνο που εμείς δεν κατηγορούμε τον αλγόριθμο.
-Μπράβο γιαγιά! Βλέπεις που δεν είναι και τόσο δύσκολο να το καταλάβεις.
-Μην το λες, κάθε φορά που εμφανίζεται μια καινούρια «εφαρμογή» που λέτε κι εσείς, νιώθω σαν να δίνω εξετάσεις και φοβάμαι ότι μέχρι να τα μάθω θα εμφανιστεί κάτι πιο σύγχρονο και δεν θα μπορώ να κάνω τίποτα. Δεν σου κρύβω ότι θα ήθελα να μαθαίνω, να συμμετέχω, να αισθάνομαι ότι ανήκω στον κόσμο που που αλλάζει.
Αλλά δεν θέλω να αισθάνομαι άχρηστη επειδή δεν ξέρω να χειρίζομαι τα νέα μηχανήματα.
-Γιαγιά δε χρειάζεται να τα ξέρεις όλα αρκεί να έχεις τη διάθεση να μαθαίνεις.
-Το ξέρω και συμφωνώ παιδί μου. Μην ξεχνάς ότι κάποτε σας κρατούσαμε από το χέρι για να μάθετε να περπατάτε. Τώρα ίσως χρειάζεται να μας κρατήσετε εσείς το χέρι για να περπατήσουμε στον ψηφιακό κόσμο. Για να δούμε!
Και κάτι άλλο:
-Ξέρεις παιδί μου όλα αυτά είναι εντυπωσιακά και υπάρχει πιθανότητα να προσαρμοστούμε.
Έχω όμως μία απορία που με βασανίζει.
-Ποια γιαγιά;
-Με τα συναισθήματά τι θα γίνει; Πού στο καλό θα πάνε;
-Γιαγιά καταλαβαίνω ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αναγνωρίζει τα συναισθήματα και να καταλαβαίνει τη φωνή μας. Να αντιλαμβάνεται πότε είμαστε λυπημένοι και ίσως να μας προσφέρει και υποστήριξη.
-Δηλαδή να τα αναγνωρίζει! Να τα νιώθει όμως;
Άλλο να βλέπεις ένα δάκρυ στην οθόνη και άλλο να το σκουπίζεις στο μάτι. Και κάτι άλλο. Όταν είσαι μόνος θα σου στέλνει η μηχανή μια αγκαλιά;
Όταν θα ερωτεύεσαι θα σου γράφει ο αλγόριθμος ερωτικά γράμματα; Να το δω κι αυτό!
Και όταν θα χάνεις ένα αγαπημένο σου πρόσωπο ποιος θα κάθεται σιωπηλά δίπλα σου;
-Δεν ξέρω γιαγιά. Ίσως στο μέλλον να πάρουμε απαντήσεις και για αυτά.
-Εμείς γιε μου ας μην ξεχάσουμε να νιώθουμε το να μη χρειαστεί να μας υπενθυμίζει το μηχάνημα πότε πρέπει να αγαπάμε, να νοιαζόμαστε και να συγχωρούμε. Πιστεύω ότι η νοημοσύνη δεν βιώνει την αγάπη, τη νοσταλγία, τον πόνο και τη συγκίνηση.
Παιδί μου, δεν φοβάμαι μήπως οι μηχανές αποκτήσουν ανθρώπινη νοημοσύνη, φοβάμαι μήπως εμείς στην προσπάθεια μας να γίνουμε τόσο έξυπνοι/ες, όσο οι μηχανές, ξεχάσουμε να είμαστε άνθρωποι.


