Φροντίδα: Δίνουμε, παίρνουμε ή ζητάμε;

29/10 – Παγκόσμια Ημέρα Φροντίδας και Υποστήριξης

Όποιος δεν έχει πάρει ποτέ ή δεν έχει δώσει ποτέ φροντίδα, να κάνει ένα βήμα μπροστά!

…………

Προφανώς, δεν βλέπω κανέναν! Θα έλεγε λοιπόν κανείς ότι η φροντίδα, η υποστήριξη, με τους τόσους ρόλους και τις τόσες μορφές τους, είναι το πιο αυτονόητο πράγμα στον κόσμο.

Είναι; Εξαρτάται…

Από ποιον τη δίνεις και σε ποιον την προσφέρεις. Από το αν τη χρειάζεσαι, ή απλώς νομίζεις ότι ο άλλος τη χρειάζεται. Από το αν τη ζητάς, αν σου προσφέρεται ή αν σου επιβάλλεται. Ακόμη κι από το αν αναγνωρίζεις ως φροντίδα αυτό που ο άλλος θεωρεί αυτονόητη υποχρέωσή του.

Από την πρώτη στιγμή της ζωής μας, κάποιος μας φροντίζει. Και για πολλά χρόνια αυτό δεν μας απασχολεί ιδιαίτερα. Είναι δεδομένο, όπως το φαγητό στο τραπέζι, τα καθαρά ρούχα. H ασφάλεια. H αίσθηση ότι είσαι προστατευμένος. Και άλλα τέτοια δεδομένα, για όσους τυχερούς τα απολαμβάνουν, που δεν είναι καθόλου δεδομένα – αλλά αυτό το καταλαβαίνουμε πολύ αργότερα. Όταν μεγαλώνοντας, αρχίζουμε κι εμείς να φροντίζουμε. Παιδιά, γονείς, συντρόφους, φίλους, ακόμη και ανθρώπους που δεν γνωρίζουμε. Κάποτε με χαρά, άλλοτε από αίσθημα ευθύνης, συχνά χωρίς καν να το σκεφτόμαστε.

Κι όμως, αυτή η τόσο φυσική ανθρώπινη συμπεριφορά κρύβει μέσα της μερικές από τις πιο περίπλοκες ισορροπίες των σχέσεών μας.

Παράδειγμα, άλλο είναι να φροντίζεις και άλλο να αποφασίζεις για τον άλλον. Άλλο να προσφέρεις βοήθεια κι άλλο να θεωρείς ότι ξέρεις καλύτερα τι χρειάζεται. Η απόσταση ανάμεσα στο ενδιαφέρον και την παρέμβαση μπορεί να είναι πολύ μικρή. Όπως και η απόσταση ανάμεσα στην ευγνωμοσύνη και στην αίσθηση ότι χρωστάμε.

Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει ένα «το κάνω για το καλό σου» που μόνο καλό δεν μας έκανε; Και πόσες φορές δεν έχουμε πει κι εμείς την ίδια φράση, με τις καλύτερες προθέσεις του κόσμου, χωρίς να αναρωτηθούμε αν ισχύει ή αν ο άλλος συμφωνεί;

Καθώς μεγαλώνουμε, οι ρόλοι μέσα στις οικογένειες αλλάζουν και οι ευθύνες μοιράζονται διαφορετικά. Υπάρχουν άνθρωποι που στα εβδομήντα τους φροντίζουν γονείς ενενήντα ετών, παιδιά σαραντάρηδες και εγγόνια δεκάχρονα. Άνθρωποι που εξακολουθούν να είναι το στήριγμα όλων, αλλά δυσκολεύονται να βρουν κάποιον να στηριχθούν οι ίδιοι.Γιατί υπάρχει, βέβαια, κι αυτή η πλευρά, εκείνη που συζητάμε πολύ λιγότερο.

Το να δέχεσαι φροντίδα.

Για ανθρώπους που έχουν περάσει μεγάλο μέρος της ζωής τους φροντίζοντας άλλους, οργανώνοντας, λύνοντας προβλήματα και αναλαμβάνοντας ευθύνες, η παραδοχή ότι χρειάζονται βοήθεια δεν είναι πάντοτε εύκολη. Σαν να χάνουν κάτι από την ανεξαρτησία τους. Σαν να αποδέχονται αδυναμία – και να είναι κακό αυτό. Κι όμως, μια ασθένεια, μια απώλεια, μια δύσκολη περίοδος αρκούν για να μας θυμίσουν ότι κανείς δεν είναι αυτάρκης για πάντα. Και δυσκολευόμαστε πολύ να πούμε: «Χρειάζομαι λίγη φροντίδα/στήριξη/προσοχή κι εγώ».

Και υπάρχουν βέβαια κι εκείνοι που δεν έχουν κανέναν. Για αυτό (πρέπει να) υπάρχει φροντίδα που δεν είναι μόνο προσωπική υπόθεση, ας μην το ξεχνάμε αυτό στους δύσκολους καιρούς που ζούμε. Είναι η κοινωνική ευθύνη. Αφορά τις δομές, τις υπηρεσίες, τους ανθρώπους που εργάζονται καθημερινά για να στηρίζουν και να φροντίζουν άλλους ανθρώπους.

Η φροντίδα δεν χρειάζεται μεγάλες δηλώσεις, θυσίες ή ηρωισμούς. Μπορεί να αρχίζει από κάτι πολύ μικρό. Από το να προσέξουμε μια ανάγκη που δεν εκφράστηκε. Να προσφέρουμε βοήθεια χωρίς να την επιβάλουμε. Να αφήσουμε τον άλλον (μας) να μας βοηθήσει, χωρίς να αισθανόμαστε ότι του χρωστάμε.

Και τώρα, ας ξανακάνουμε την ερώτηση της αρχής, κάπως διαφορετικά: Ποιος ξέρει πάντα πώς να δίνει φροντίδα, πώς να τη δέχεται και πώς να τη ζητά;
Εδώ, φοβάμαι, θα έβλεπα πολύ λίγους να κάνουν το βήμα μπροστά.

ΥΓ. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Φροντίδας και Υποστήριξης, στις 29 Οκτωβρίου, αφιερώνουμε το σημερινό τεύχος του Just a Number σε όλες αυτές τις όψεις της φροντίδας. Στους ανθρώπους που την προσφέρουν, σε εκείνους που τη δέχονται, αλλά και σε όσους τη χρειάζονται και δεν ξέρουν πού να την αναζητήσουν. Με την ευκαιρία, εγκαινιάζουμε και μια νέα ενότητα χρηστικών οδηγών, με πρώτο έναν πρακτικό οδηγό για τις κύριες υπηρεσίες και τις κυριότερες δομές φροντίδας. Πληροφορίες συγκεντρωμένες, οργανωμένες και διαθέσιμες για να τις κρατήσετε, να τις χρησιμοποιήσετε, ή να τις μοιραστείτε με κάποιον που τις χρειάζεται.

Διαβάστε Εδώ: