Μου πήρε πάρα πολλά χρόνια να καταλάβω κάτι που στην πορεία με έχει βοηθήσει πολύ. Μακάρι δηλαδή να μπορούσα και νωρίτερα να το αντιλαμβανόμουν και να το εφάρμοζα.

Δεν υπάρχει μια απόλυτη εξίσωση που συνδέει ένα γεγονός με μια αντίδραση. Η ζωή δεν είναι Φυσική.

Βρέχει. Κάποιος λέει «ωχ, θα έχει κίνηση», κάποιος λέει «ευτυχώς, θα έχουμε νερό». Άλλος λέει «ευτυχώς, φθινόπωρο», άλλος «γιατί σταματάει το καλοκαίρι;». Προφανώς συμβαίνουν όλα, αλλά εμείς πώς τοποθετούμαστε;

Άτομο με διαβήτη επισκέφθηκε τον θείο μου (γιατρό), ο οποίος και του είπε: «Πρέπει να αρχίσεις ινσουλίνη». Αρχίζει να χτυπιέται ο ασθενής: «Ωχ, θα τρυπιέμαι σε όλη μου τη ζωή, γιατρέ κλπ.». Και του λέει ο θείος μου: «Εναλλακτικά, θα μπορούσες να είσαι ευγνώμων που κάποιος εφηύρε την ινσουλίνη και άρα μπορείς να ζήσεις ίσως και πολλά χρόνια…».

Βράδυ Σαββάτου. Ωραίο με όμορφη παρέα και κέφι, ωραίο και με το βιβλίο σου, το έργο που θες να δεις, τη μουσική σου κλπ. Ελευθερία ή μοναξιά ή «γιατί είπαμε ναι σε όλους»;

Και μάλλον αυτό είναι ένα από τα καλά του να μεγαλώνεις. Δεν γίνεσαι σοφότερος, αλλά αρχίζεις να καταλαβαίνεις πόσο σχετικό είναι σχεδόν το καθετί. Αν βέβαια είσαι λίγο της αυτογνωσίας και της παρατηρητικότητας.

Και βλέπεις και το παρελθόν σου λίγο διαφορετικά, ίσως με πιο πολλή αγάπη. Λες και αυτό το «πάρε μια ζακέτα»… Και κάπου εκεί καταλαβαίνεις ότι η ζωή έχει χιούμορ.

Ή κοιτάς μια παλιά φωτογραφία που τότε σου φαινόταν μέτρια. Τώρα ίσως πεις: «Ωραία περνούσαμε». Δεν έχει αλλάξει η φωτογραφία. Εμείς αλλάζουμε. Αλλάζει η απόσταση, η εμπειρία, η διάθεση, το σημείο από το οποίο κοιτάμε.

Ίσως λοιπόν η περίφημη «οπτική» να μην είναι τίποτε περισσότερο από αυτό: Tο δικαίωμα να ξανακοιτάξεις κάτι και να αλλάξεις γνώμη.

Και η εξυπνάδα; Να τα κοιτάξεις έτσι ώστε να σε εξυπηρετούν και να σε βοηθούν. Γιατί συνήθως δεν μπορούμε να επιλέξουμε τι θα εμφανιστεί μπροστά μας. Μπορούμε όμως να επιλέξουμε αν θα το δούμε ως καταστροφή, ως μάθημα ή ως ευκαιρία…