Η Τέχνη του «Πώς»

Καθώς πλησιάζω τα 65, συχνά κοιτάζω πίσω, όχι τόσο για να μετρήσω επιτεύγματα ή λάθη, αλλά για να παρατηρήσω πώς άλλαξε το βλέμμα μου.

Η διαδρομή δεν είχε ρήξεις ή απότομες μεταβολές . Ήταν μια αργή, γλυκιά μετατόπιση του φακού, από τον θόρυβο του «τι» στην ησυχία του «πώς».

Στα χρόνια της νιότης, μαθήτρια και φοιτήτρια, το μέλλον έμοιαζε ατελείωτο. Οι μέρες περνούσαν ανάμεσα στα βιβλία και τα απογεύματα στις καφετέριες, σε συζητήσεις που κρατούσαν ώρες, με τη δίψα να ανακαλύψω τι με περιμένει εκεί έξω.

Ύστερα ήρθε η δουλειά, η ανεξαρτησία, η ορμή να αποδείξω την αξία μου, να μετρήσω τι μπορώ να κατακτήσω. Η εξωστρέφεια. Τα φλερτ, τα πάρτυ τα ξενύχτια…

Κι αργότερα, η πυκνή, γεμάτη ζωή της εργαζόμενης συζύγου και μητέρας — δεκαετίες όπου ο χρόνος έγινε το πιο σπάνιο αγαθό, ανάμεσα σε ευθύνες, προσφορά και μια διαρκή αγωνία για το τι χρειάζονται οι άλλοι . 

Και τώρα, μετά από τριανταπέντε χρόνια σκληρής δουλειάς, ο χρόνος επέστρεψε στον φυσικό του ρυθμό. Η ησυχία δεν είναι πια κενό, αλλά ένας γόνιμος τόπος για διάβασμα, σκέψη και δημιουργία.

Όσο περνούν τα χρόνια, η λίστα με τα «απαραίτητα» ελαφραίνει. Με προσπερνούν πια αδιάφορα οι επιφανειακές εντυπώσεις, η ανάγκη να αρέσω στους πολλούς, τα περιττά δράματα που άλλοτε μου έκλεβαν ενέργεια. Στην επιφάνεια μένουν μόνο όσα αντέχουν στον χρόνο: Η εσωτερική γαλήνη, η αυθεντικότητα στο βλέμμα των ανθρώπων που επιλέγουμε να έχουμε δίπλα μας, η ποιότητα στη στιγμή.

Και οι αξίες; Αυτές δεν άλλαξαν· απλώς καθάρισαν από τη σκόνη της «βιοπάλης». Η ανάγκη για συνεχή μάθηση. Η αγάπη στη φύση. Η συμπόνια και η φροντίδα για τους ανθρώπους μου, η δικαιοσύνη ως εσωτερικός προσανατολισμός, αλλά και η φροντίδα για τον ίδιο μου τον εαυτό, με τη βαθιά κατανόηση πως για να προσφέρεις φως, πρέπει πρώτα να κρατάς τη δική σου φλόγα αναμμένη.

Αν κάτι μου έμαθαν τα χρόνια, είναι πως η ομορφιά της ζωής δεν βρισκόταν ποτέ στο «τι» κάνουμε, αλλά στο «πώς» το κατοικούμε.

Δεν έχει σημασία ποιο καφέ θα πιεις το πρωί, αλλά πώς θα νιώσεις τη ζεστή κούπα στα χέρια σου. Δεν έχει σημασία πόσο μακριά θα ταξιδέψεις, αλλά με τι μάτια θα κοιτάξεις το τοπίο. Δεν έχει σημασία τι θα μαγειρέψεις, αλλά με τι αγάπη θα στρώσεις το τραπέζι.

Στα 65 δεν κυνηγάω πια περισσότερα. Προτιμώ να μένω λίγο παραπάνω σε όσα ήδη έχω: Σε μια κούπα με μυρωδάτο καφέ, σε ένα ζεστό βλέμμα, σε μια ήσυχη βόλτα στη φύση και ένα βράδυ παίζοντας μπιρίμπα και κουβεντιάζοντας με αγαπημένους φίλους. 

Και ίσως αυτό να είναι τελικά η τέχνη του «πώς»: Να μάθεις να είσαι εκεί.