Υπάρχουν βιβλία που δεν τα ξεχνάς, όχι γιατί θυμάσαι κάθε τους λέξη, αλλά γιατί σου αφήνουν μια σκέψη που έμεινε μέσα σου.
Ένα από αυτά είναι το «Περί τυφλότητας», του σπουδαίου νομπελίστα Ζοζέ Σαραμάγκου, (ένας από τους πολύ αγαπημένους μου συγγραφείς).
Δεν θυμάμαι όλες τις λεπτομέρειες της ιστορίας, θυμάμαι όμως την ουσία του:
Ότι ο άνθρωπος μπορεί να βλέπει και όμως να είναι «τυφλός» απέναντι στη ζωή, στους άλλους και τον ίδιο του τον εαυτό.
Η ιστορία περιγράφει μία κοινωνία, όπου οι άνθρωποι χάνουν ξαφνικά την όρασή τους και βυθίζονται στο χάος.
Ωστόσο το βαθύτερο νόημα του έργου δεν βρίσκεται στην ίδια την «τύφλωση», αλλά σε αυτό που συμβολίζει δηλαδή την αδυναμία των ανθρώπων να κατανοήσουν ο ένας τον άλλον και να διατηρήσουν την ανθρωπιά τους.
Αυτή η σκέψη με συνοδεύει συχνά ιδιαίτερα όταν σκέφτομαι τον κόσμο που θα ζήσουν οι νέοι και οι νέες του σήμερα.
-Γιαγιά γιατί καμιά φορά με κοιτάς σαν να σκέφτεσαι κάτι βαθύ; με ρώτησε ο εγγονός μου. Τον κοιτάζω και χαμογελάω.
-Γιατί παιδί μου σκέφτομαι τον κόσμο που σε περιμένει.
-Σε φοβίζει;
– Όχι ο κόσμος… Αλλά ο τρόπος που οι άνθρωποι τον βλέπουν. Πολλές φορές οι άνθρωποι βλέπουν χωρίς να καταλαβαίνουν. Και αυτό είναι μια μορφή «τυφλότητας».
-Όπως το βιβλίο που διάβασες;
-Ακριβώς. Εκεί κατάλαβα πως μπορεί να έχεις μάτια κι όμως να μην βλέπεις την αλήθεια.
-Και εγώ τι πρέπει να κάνω;
-Να μαθαίνεις να αλλάζεις γυαλιά.
Με κοιτάζει απορημένος.
-Δηλαδή;
-Να αλλάζεις τον τρόπο που βλέπεις τον κόσμο. Να μη μένεις σε αυτό που φαίνεται πρώτο. Να προσπαθείς να καταλαβαίνεις.
– Κι αυτό είναι εύκολο;
-Όχι. Θα υπάρξουν στιγμές που θα σε μπερδέψουν ή θα σε πληγώσουν. Τότε είναι που θα πρέπει να αλλάξεις ξανά «τα γυαλιά» σου για να μη γίνεις κι εσύ «τυφλός» από τον φόβο ή την απογοήτευση.
-Δηλαδή τα «γυαλιά» είναι εμπειρίες.
-Ναι. Κάθε εμπειρία σου σε μαθαίνει να βλέπεις λίγο πιο καθαρά.
-Κι εσύ γιαγιά έχεις αλλάξει πολλά «γυαλιά»;
-Πολλά… Και κάθε φορά έβλεπα πιο καθαρά αλλά και πιο δύσκολα
-Γιατί δύσκολα;
-Γιατί η αλήθεια δεν είναι πάντα όμορφη. Είναι όμως πάντα πραγματική.
Τον κοιτάζω. Αν κάποτε με ρωτήσει τι εύχομαι για εκείνον, δεν θα του πω να ζήσει σε έναν εύκολο κόσμο. Θα του πω να μάθει να βλέπει.
Γιατί ο κόσμος δεν αλλάζει πάντα προς το καλύτερο ή το χειρότερο. Αλλάζει μέσα από τα μάτια εκείνων που τον κοιτάζουν. Κι αν κάποια στιγμή όλα γύρω του «θολώσουν», να θυμάται ότι δεν σκοτεινιάζει πάντα ο κόσμος αλλά τα «γυαλιά» που χρειάζονται αλλαγή.
Και να μη φοβηθεί.
Να τα αλλάξει.