Μια οικογενειακή παράδοση, με άρωμα ελιάς και γεύση παρέας.
Υπάρχουν κάποιες εργασίες που, όσο κι αν κουράζουν, έχουν μια παράξενη γοητεία. Το μάζεμα των ελιών είναι μία από αυτές. Ιδίως όταν γίνεται με τον παλιό, παραδοσιακό τρόπο, με φίλους, κουβέντες, πειράγματα, γέλια και εκείνη την όμορφη αίσθηση ότι συμμετέχεις σε κάτι που προϋπήρχε από εσένα και θα συνεχιστεί μετά από εσένα.
Ήταν ένα από τα πολλά δώρα που μου προσέφερε τέλος του εργασιακού μου βίου. Δεν θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ, πριν από πέντε χρόνια, ότι θα ξυπνούσα πρωί πρωί για να ραβδίσω τα δέντρα, να «χτενίσω» τις ελιές με το χτενάκι μου ή να κουνήσω με τα χέρια τη «κουδουνίστρα» για να διαχωρίσω τον καρπό από τα φύλλα. Κι όμως, σήμερα πιστεύω πως θα συνεχίσω να το κάνω όσο με βαστούν τα χέρια και τα πόδια μου.
Γιατί, όταν ύστερα από μια γεμάτη μέρα στο χωράφι βλέπεις το δικό σου λάδι να ρέει στο λιοτρίβι, καταλαβαίνεις πόσο ξεχωριστή είναι αυτή η εμπειρία.
Δεν μαζεύουμε απλώς ελιές. Μαζεύουμε, κατά κάποιον τρόπο, κομμάτια της οικογενειακής μας ιστορίας.
Και όταν οι φίλοι σου ενθουσιάζονται με το έξτρα παρθένο λάδι σου και τις τραγανές ελίτσες σου και σου ζητούν να τους τις φυλάξεις για δώρο, τότε νιώθεις μια ευφορία που δύσκολα περιγράφεται!
Κάποια από τα δέντρα μας είναι περίπου 250 ετών. Τα φύτεψαν οι προπαππούδες μας, σε έναν κόσμο πολύ διαφορετικό από τον σημερινό. Άντεξαν στον χρόνο, στις κακοκαιρίες, στην εγκατάλειψη και στις αλλαγές των γενεών. Συνεχίζουν να δίνουν τον καρπό τους, σαν να μην τα αφορά καθόλου η βιασύνη της εποχής μας.
Ανάμεσά τους υπάρχουν και τα νεότερα δέντρα. Εκείνα που φύτεψε ο μπαμπάς μου και εκείνα που φύτεψε ο άνδρας μου. Κάποτε ήταν μικρά δενδρύλλια. Σήμερα έχουν μεγαλώσει, καρποφορούν και έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι του ίδιου τοπίου.
Και κάπου εκεί γεννιέται μια όμορφη σκέψη: Μακάρι να έρθει η σειρά των παιδιών μας να μαζέψουν τους καρπούς τους. Να συνεχίσουν αυτή τη μικρή, αθόρυβη οικογενειακή παράδοση.
Υπάρχει κάτι βαθιά ανθρώπινο σε αυτή τη συνέχεια. Οι άνθρωποι φεύγουν, τα δέντρα μένουν, τα παιδιά μεγαλώνουν και οι εποχές επαναλαμβάνονται. Κάθε γενιά φυτεύει, φροντίζει και παραδίδει στην επόμενη κάτι που δεν της ανήκει αποκλειστικά. Κάτι που οφείλει να διατηρήσει και να παραδώσει με τη σειρά της.
Και βέβαια, υπάρχει η χαρά της παρέας. Γιατί το μάζεμα με φίλους δεν είναι μόνο αγροτική εργασία. Είναι μια αφορμή να βρεθούμε έξω, να λερωθούμε, να κουραστούμε, να φάμε μαζί, να γελάσουμε και να ξεφύγουμε για λίγο από τις οθόνες, τα προγράμματα και τις αμέτρητες μικρές υποχρεώσεις της καθημερινότητας.
Ίσως τελικά αυτό να είναι και το μεγαλύτερο κέρδος της σοδειάς. Το λάδι που θα μπει στα μπουκάλια μας είναι πολύτιμο. Εξίσου πολύτιμα, όμως, είναι όσα δεν ζυγίζονται και δεν μετριούνται: Οι αναμνήσεις, οι φιλίες, η αίσθηση του ανήκειν, η σύνδεση με τον τόπο και τους ανθρώπους μας.
Φέτος, λοιπόν, δεν μετρήσαμε μόνο κιλά ελιές και λίτρα λάδι. Μετρήσαμε γενιές, ιστορίες και στιγμές.
Και ευχηθήκαμε τα δέντρα μας να συνεχίσουν να καρποφορούν για πολλά χρόνια ακόμη. Για να έχουν και τα παιδιά μας, και ίσως κάποτε τα εγγόνια μας, έναν καλό λόγο να αφήσουν για λίγο την καθημερινότητά τους και να έρθουν στα Κύθηρα, να μαζέψουν τις ελιές των προγόνων τους.
Γιατί κάποια πράγματα αξίζει να μην τα εκσυγχρονίσουμε. Αξίζει απλώς να τα συνεχίσουμε.