Υπάρχουν φορές που ένας άνθρωπος, τον οποίο πολλοί δεν γνώρισαν ποτέ προσωπικά, καταφέρνει ακόμη και με τον θάνατό του να αγγίξει βαθιά πολλές καρδιές και να γεννήσει το ερώτημα
“Τι είναι αυτό που μένει τελικά;;;”

Πριν λίγες μέρες έφυγε από τη ζωή μια νέα, όμορφη γυναίκα, μητέρα και σύζυγος, η Γωγώ Μαστροκώστα, η οποία τα τελευταία χρόνια αντιμετώπιζε σοβαρότατα προβλήματα υγείας.

Αν και τις δεκαετίες του ’90 και του 2000 μεσουρανούσε στην τηλεόραση και στα εξώφυλλα των περιοδικών ως γυμνάστρια, ως sex symbol, ως τηλεπαρουσιάστρια, ως λαμπερή γυναίκα-φαντασίωση πολλών, ομολογώ ότι δεν τη γνώριζα παρά ελάχιστα.

Για κάποιο περίεργο λόγο, όμως, ο θάνατός της, αλλά και το μπαράζ των άρθρων και των δημοσιευμάτων που ακολούθησαν – και συνεχίζονται ακόμη – μου κίνησαν την περιέργεια.
Διάβασα αρκετά από όσα γράφτηκαν για εκείνη, καθώς και το συγκλονιστικό άρθρο που είχε γράψει η ίδια πριν από αρκετά χρόνια για την περιπέτειά της με τον καρκίνο του μαστού. Είδα την πρώτη, συγκινητική δημόσια ομιλία της για τη μάχη της με την ασθένεια, άκουσα δύο-τρεις συνεντεύξεις της. Και μέσα από όλα αυτά ένιωθα να κατακλύζομαι όχι μόνο από λύπη για τον θάνατό της, αλλά και από θαυμασμό και σεβασμό.

Όχι γιατί η Γωγώ Μαστροκώστα ήταν η μόνη γυναίκα που βρέθηκε αντιμέτωπη με αυτή την ασθένεια. Δυστυχώς, ο καρκίνος του μαστού αφορά πια αμέτρητες γυναίκες. Η δική της ιστορία, όμως, είχε κάτι βαθιά ανθρώπινο και σκληρά συμβολικό: Δύο μόλις εικοσιτετράωρα αφότου έγινε μητέρα και κράτησε στην αγκαλιά της το μεγαλύτερο δώρο της ζωής -την κορούλα της- έμαθε ότι κινδύνευε να χάσει το μεγαλύτερο αγαθό ενός ανθρώπου – την υγεία της. 

Σε μια συνέντευξή της έλεγε πως στάθηκε τυχερή που δεν τρελάθηκε μ’ αυτό το timing. Πώς να ισορροπήσει άλλωστε μια γυναίκα ανάμεσα στις χημειοθεραπείες και σε ένα νεογέννητο παιδί; Πώς να μη φοβηθεί όταν κρατά το μωρό της και ταυτόχρονα αναρωτιέται αν θα προλάβει να το δει να μεγαλώνει;

Δίπλα της, στεκόταν “βράχος ακλόνητος” ο σύζυγός της, ο Τραϊανός Δέλλας, ο «άγγελός» της όπως τον αποκαλούσε. Και ίσως από όλα όσα διάβασα ότι είπε κατά καιρούς, εκείνο που με συγκίνησε περισσότερο ήταν η απλότητα με την οποία μιλούσε για την αγάπη του:
«Κι ας μην είχα μαλλιά, κι ας μην ήμουν καλά, για τον Τραϊανό ήμουν θεά. Μακάρι όλες οι γυναίκες να είχαν έναν σύντροφο σαν τον δικό μου».

Μέσα σε μια εποχή όπου οι ανθρώπινες σχέσεις δοκιμάζονται καθημερινά, όπου όλα μοιάζουν εύκολα αναλώσιμα, αυτή η αφοσίωση μοιάζει σχεδόν σπάνια. Όχι η μεγάλη, θορυβώδης αγάπη των λόγων, αλλά η ήσυχη, ουσιαστική αγάπη της φροντίδας. Εκείνη που μένει δίπλα σου όταν η ζωή σκοτεινιάζει. Και ίσως τίποτα δεν περιγράφει καλύτερα τη σχέση τους από τα λόγια που είχε γράψει κάποτε η ίδια: «Με τον Τραϊανό κατάλαβα τι σημαίνει πραγματικά να αγαπάς έναν άνθρωπο. Όχι να τον θαυμάζεις όταν λάμπει. Να μένεις όταν αρχίζει να σβήνει».

Δύο χρόνια μετά που εκείνο το πρόβλημα ξεπεράστηκε, αξιοποιώντας τη δημοσιότητα που είχε, η Γωγώ Μαστροκώστα αποφάσισε – από κοινού με τον σύζυγό της – να μιλήσει ανοιχτά και με θάρρος για την ασθένειά της, χωρίς να φοβηθεί ότι αυτό θα “τσαλάκωνε” τη λαμπερή εικόνα με την οποία την είχε ταυτίσει για χρόνια το κοινό.
Όχι για να προκαλέσει οίκτο, ούτε για να μετατρέψει την περιπέτειά της σε θέαμα, αλλά για να βοηθήσει άλλες γυναίκες. Τις προέτρεπε να εξετάζονται, να μην επαναπαύονται ποτέ σε μία μόνο ιατρική γνώμη, να μη φοβούνται. Ήταν, μάλιστα, από τις πρώτες γυναίκες της ελληνικής showbiz που μίλησαν δημόσια για τον καρκίνο του μαστού, σε μια εποχή όπου ο δημόσιος λόγος γύρω από αυτό το θέμα παρέμενε κλειστός.

Χάρη στη στάση της, πολλές γυναίκες ένιωσαν ότι μπορούν να εκφράσουν ανοιχτά τον φόβο τους, να αναζητήσουν βοήθεια και να προχωρήσουν στις απαραίτητες εξετάσεις.
Πολλές συγκινήθηκαν με την αλήθεια της, αλλά και ταυτίστηκαν μαζί της. Δεν ένιωθαν ότι είχαν απέναντί τους μία celebrity – άλλωστε ούτε η ίδια έδειχνε ποτέ να βλέπει έτσι τον εαυτό της – αλλά σαν μία από αυτές, που φοβήθηκε, έκλαψε, πάλεψε και προσπάθησε να σταθεί όρθια.

Στάθηκε δίπλα τους αθόρυβα και διακριτικά, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, δίνοντάς τους δύναμη και κουράγιο. Όχι ωραιοποιώντας την κατάσταση ούτε «χρυσώνοντας το χάπι», αλλά μιλώντας με ειλικρίνεια για τη σημασία της στάσης απέναντι στην αρρώστια.

Μέσα από τις συνεντεύξεις της, αλλά και μέσα από τις περιγραφές ανθρώπων που τη γνώρισαν πραγματικά, σκιαγραφείται μια γυναίκα πολύ διαφορετική από τη δημόσια εικόνα που τη συνόδευε για χρόνια. Μια γυναίκα με ταπεραμέντο, δυναμική αλλά προσγειωμένη, δοτική, αισιόδοξη, βαθιά αφοσιωμένη στους ανθρώπους της. Μια γυναίκα που ήξερε να εκτιμά και χαίρεται τις μικρές στιγμές της ζωής,  και να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες χωρίς μοιρολατρία και χωρίς να κάνει τον πόνο της αφήγημα προς κατανάλωση.

Η Γωγώ Μαστροκώστα έφυγε αφήνοντας πίσω της απαρηγόρητους τους δικούς της ανθρώπους.
Άφησε όμως και κάτι πολύ σημαντικό: Μια παρακαταθήκη ανθρωπιάς, αγάπης και αξιοπρέπειας.

Οι συγκλονιστικοί επικήδειοι της κόρης και του συζύγου της ήταν ίσως η πιο αληθινή επιβεβαίωση όλων όσων υπήρξε για αυτούς.
Όταν ένα παιδί μιλά για τη μητέρα του ως το πρότυπο που θα κουβαλά για πάντα μέσα του και ένας σύντροφος αποχαιρετά τον άνθρωπό του με τόση αγάπη, τρυφερότητα και ευγνωμοσύνη, τότε ίσως καταλαβαίνεις τι είναι αυτό που μένει τελικά από έναν άνθρωπο.

Και ίσως γι’ αυτό ο θάνατός της άγγιξε και συγκίνησε τόσο πολύ κόσμο, που εδώ και μέρες συνεχίζει να εκφράζει τη λύπη του – κάτι που δεν συμβαίνει και τόσο συχνά. Γιατί, πέρα από τη δημόσια εικόνα της, πολλοί ένιωσαν πως αποχαιρετούν έναν άνθρωπο αληθινό, που με τον τρόπο του άγγιξε ζωές, έδωσε δύναμη και σκόρπισε φως.

Και ίσως τελικά αυτό να είναι το αποτύπωμα που αξίζει ν’ αφήσει πίσω του κάποιος. Όχι η εικόνα του. Όχι η δημοσιότητα ή η λάμψη. Αλλά ο τρόπος που αγάπησε, ο τρόπος που στάθηκε απέναντι στη ζωή, η αξιοπρέπεια με την οποία πέρασε μέσα από τις δυσκολίες και η δύναμη που έδωσε στους άλλους.

Γιατί τελικά είναι πραγματικά σπουδαίο, όταν φεύγεις από αυτόν τον κόσμο, να υπάρχουν άνθρωποι που δεν θυμούνται απλώς ποιος υπήρξες, αλλά κυρίως πώς τους έκανες να αισθάνονται.