«Βάλε καφέ». Δύο λέξεις απλές, καθημερινές, κι όμως τόσο φορτισμένες. Δεν είναι απλώς μια οδηγία· είναι πρόσκληση. Είναι άνοιγμα κουβέντας, χρόνος που απλώνεται, μια μικρή παύση μέσα στη μέρα που υπόσχεται κάτι παραπάνω από τον απλό καφέ.

Γιατί ο καφές, ειδικά στην Ελλάδα, δεν πίνεται απλώς. Δηλώνεται. Έχει σημασία αυτό που λέω. 

«Εγώ φραπέ χειμώνα–καλοκαίρι».
«Εγώ φίλτρου».
«Εγώ λάτε».
«Εγώ φρέντο εσπρέσο τετραπλό με λίγο εβαπορέ, στέβια και σοκολάτα».

Και κάπου εκεί ξεκινά η πρώτη συζήτηση. Για γούστα, συνήθειες, χαρακτήρες. Ο καφές γίνεται ταυτότητα. Λες και ο τρόπος που τον πίνεις λέει κάτι για το ποιος είσαι: Αν βιάζεσαι, αν απολαμβάνεις, αν είσαι παραδοσιακός ή πειραματίζεσαι.

Όσες φορές έχω βρεθεί στο εξωτερικό, πάντα καταλήγω στην ίδια σκέψη: Η Ελλάδα είναι χώρα του καφέ. Και όχι απαραίτητα επειδή πίνουμε πολλούς, αλλά επειδή «το ζούμε». Σε άλλες χώρες, επτά το απόγευμα τα τραπέζια γεμίζουν με μπύρες, κρασιά ή κοκτέιλ. Εδώ, την ίδια ώρα, θα δεις κόσμο με φρέντο στο χέρι, να κάθεται χωρίς βιασύνη, να μιλάει, να γελάει, να κοιτάει γύρω του. Ο καφές δεν είναι το προοίμιο της εξόδου, είναι η ίδια η έξοδος.

Ίσως να φταίει ότι ο καφές μάς κρατάει. Δεν τελειώνει σε πέντε λεπτά. Έχει διάρκεια, όπως και οι κουβέντες μας. Ίσως γιατί το «πάμε για ένα γρήγορο καφέ» σπάνια μένει γρήγορο. Μπορεί να καταλήξει σε φαγητό, σε σινεμά, σε βόλτα, ή απλώς να μας πάρει όλη τη μέρα χωρίς να το καταλάβουμε. Ο καφές λειτουργεί σαν γέφυρα: Από τη μοναξιά στο μαζί, από τη σκέψη στην εξομολόγηση.

Υπάρχει κάτι βαθιά λυτρωτικό στη φράση «πάμε για καφέ» ή «βάλε καφέ να σου πω». Δεν προϋποθέτει κάτι βαρύ. Δεν απαιτεί σχέδιο. Δηλώνει μόνο διάθεση για μοίρασμα. Κάτι θα ειπωθεί, κάτι θα ακουστεί, κάτι θα φύγει από μέσα μας. Ο καφές γίνεται αφορμή για να πλησιάσουμε ο ένας τον άλλον.

Δεν είναι τυχαίο που όλα γυρίζουν γύρω από αυτόν. Που «σου λένε το φλιτζάνι», ψάχνοντας σημάδια στο τέλος του καφέ. Που σου δίνουν κάτι, μια πρόβλεψη, μια ελπίδα, μια ιστορία. Ο καφές δεν είναι μόνο ρόφημα· είναι τελετουργία, σύμβολο, κοινός κώδικας.

Ίσως τελικά αυτό να είναι το μυστικό μας. Ότι μέσα σε έναν καφέ χωράνε χρόνος, συναίσθημα, σχέση. Και γι’ αυτό, όταν λέμε «βάλε καφέ», στην πραγματικότητα λέμε: «Κάτσε λίγο, έλα πιο κοντά, έχουμε να μοιραστούμε πολλά»…