Αν έχετε βάλει θήκη σε ένα δόντι και νιώθετε πόνο, πίεση, ευαισθησία ή σας ενοχλεί στο δάγκωμα, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η θήκη απέτυχε. Σημαίνει όμως ότι χρειάζεται έλεγχος, γιατί οι ενοχλήσεις μπορεί να οφείλονται σε κάτι απλό, όπως μια μικρή αστάθεια στη σύγκλειση, ή σε κάτι που πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα, όπως φλεγμονή στα ούλα ή τερηδόνα στο όριο της θήκης. Η θήκη είναι μια εξαιρετική λύση, αλλά όπως κάθε αποκατάσταση, απαιτεί σωστή εφαρμογή, καλή συντήρηση και περιοδική αξιολόγηση.

Πότε χρειάζομαι θήκη δοντιού;

Η θήκη, ή στεφάνη, είναι μια αποκατάσταση που καλύπτει το δόντι για να το προστατεύσει και να επαναφέρει τη λειτουργία του. Συνήθως χρειάζεται όταν το δόντι δεν μπορεί να αντέξει με ασφάλεια ένα απλό σφράγισμα ή όταν πρέπει να ενισχυθεί δομικά.

Οι πιο συχνές περιπτώσεις είναι:

• Μεγάλα σφραγίσματα ή εκτεταμένη τερηδόνα που έχει αφαιρέσει σημαντικό μέρος του δοντιού
• Απονευρωμένο δόντι, το οποίο συχνά είναι πιο εύθραυστο και κινδυνεύει να σπάσει
• Σπάσιμο ή ρωγμή, όταν χρειάζεται ενίσχυση και προστασία από περαιτέρω θραύση
• Έντονη φθορά από σφίξιμο δοντιών, ειδικά όταν η σύγκλειση επιβαρύνει το δόντι
• Αισθητική ή λειτουργική αποκατάσταση, όταν πρέπει να βελτιωθεί η μορφή ή η επαφή με τα υπόλοιπα δόντια

Πονάει η τοποθέτηση και πόσες επισκέψεις χρειάζεται;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η διαδικασία δεν είναι επώδυνη, γιατί γίνεται με τοπική αναισθησία. Αυτό σημαίνει ότι κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας του δοντιού δεν θα νιώθετε πόνο, μόνο αίσθηση πίεσης.

Συνήθως χρειάζονται 2 επισκέψεις:

• Στην πρώτη γίνεται η προετοιμασία του δοντιού, λαμβάνονται αποτυπώματα ή ψηφιακή σάρωση και τοποθετείται μεταβατική θήκη
• Στη δεύτερη γίνεται η δοκιμή, ο έλεγχος της σύγκλεισης και η οριστική συγκόλληση της τελικής θήκης

Ο χρόνος και οι επισκέψεις μπορεί να αυξηθούν αν προηγηθεί απονεύρωση, αν υπάρχει φλεγμονή στα ούλα που πρέπει να ηρεμήσουν ή αν χρειάζεται επιπλέον σχεδιασμός για τη σύγκλειση.

Τι είναι φυσιολογικό μετά την τοποθέτηση και τι όχι;

Μετά την τοποθέτηση μιας θήκης, είναι φυσιολογικό να υπάρχει ήπια ευαισθησία για λίγες ημέρες, ειδικά σε κρύο ή στο μάσημα, γιατί το δόντι και τα ούλα προσαρμόζονται.

Αυτό που δεν θεωρείται φυσιολογικό είναι:

• Πόνος που αυξάνεται με τις ημέρες αντί να μειώνεται
• Έντονος πόνος στο δάγκωμα που δεν σας αφήνει να μασήσετε από εκείνη την πλευρά
• Αίσθηση ότι η θήκη είναι πολύ ψηλή και σας αλλάζει το κλείσιμο των δοντιών
• Συνεχής ενόχληση στα ούλα, πρήξιμο ή αιμορραγία που επιμένει
• Δυσάρεστη οσμή ή γεύση που δεν υποχωρεί με τη στοματική υγιεινή

Σε αυτές τις περιπτώσεις ο έλεγχος πρέπει να γίνει άμεσα, γιατί συνήθως υπάρχει συγκεκριμένη αιτία που διορθώνεται.

Γιατί πονάει ένα δόντι με θήκη ή γιατί νιώθω ότι είναι ψηλή;

Όταν ένας ασθενής λέει ότι η θήκη είναι ψηλή, συνήθως εννοεί ότι το δόντι ακουμπά πρώτο ή δέχεται μεγαλύτερη πίεση. Αυτό μπορεί να προκαλέσει πόνο στο δάγκωμα και αίσθηση πίεσης στη γνάθο.

Οι συνηθέστερες αιτίες ενόχλησης είναι οι εξής, και είναι σημαντικό να αξιολογούνται με σειρά:

• Σύγκλειση εκτός ισορροπίας, όπου η θήκη δέχεται υπερβολική δύναμη
• Φλεγμονή των ούλων γύρω από τη θήκη, ιδιαίτερα αν η περιοχή συγκρατεί πλάκα
• Τερηδόνα στο όριο της θήκης, όταν υπάρχει μικροδιείσδυση ή παλιό πρόβλημα που εξελίχθηκε
• Πρόβλημα στον πολφό ή στο περιορρίζιο, ειδικά αν το δόντι δεν είναι απονευρωμένο ή αν υπάρχει παλιότερη απονεύρωση με υποτροπή
• Κάταγμα ή ρωγμή στο δόντι κάτω από τη θήκη, που δεν είναι συχνό, αλλά χρειάζεται προσεκτικό έλεγχο
• Σφίξιμο δοντιών, που επιβαρύνει τη θήκη και το δόντι κυρίως κατά τη διάρκεια του ύπνου

Η καλή είδηση είναι ότι ένα μεγάλο ποσοστό των ενοχλήσεων οφείλεται στη σύγκλειση και διορθώνεται με μια προσεκτική ρύθμιση.

Τι γίνεται αν η θήκη έχει μπει χρόνια πριν

Πολλοί ασθενείς 45+ έχουν θήκες που τοποθετήθηκαν πριν από 10, 15 ή και περισσότερα χρόνια. Αυτό δεν είναι πρόβλημα από μόνο του. Μπορεί να λειτουργούν άριστα. Όμως, όσο περνά ο χρόνος, αυξάνονται οι πιθανότητες μικρών αλλαγών.

Αυτό που συμβαίνει συχνότερα με τις παλιές θήκες είναι:

• Φθορά στο όριο, όπου μπορεί να συγκρατείται πλάκα και να ερεθίζονται τα ούλα
• Μικροδιείσδυση που μπορεί να οδηγήσει σε τερηδόνα κάτω από τη θήκη, χωρίς εμφανή συμπτώματα στην αρχή
• Αλλαγές στα ούλα, με υποχώρηση ή φλεγμονή που κάνει την περιοχή πιο ευάλωτη
• Αλλαγές στη σύγκλειση με τον χρόνο, ειδικά αν υπάρχουν απώλειες δοντιών ή νέες αποκαταστάσεις

Εδώ ο προληπτικός έλεγχος έχει τεράστια αξία, γιατί εντοπίζει το πρόβλημα νωρίς, όταν η λύση είναι πιο απλή.

Πότε αλλάζει μια θήκη και ποια σημάδια δείχνουν πρόβλημα;

Δεν υπάρχει ένας απόλυτος αριθμός ετών που ισχύει για όλους. Μια θήκη μπορεί να κρατήσει πολλά χρόνια, αρκεί να είναι σωστά κατασκευασμένη, να έχει καλή εφαρμογή και να συντηρείται σωστά.

Τα σημάδια που δείχνουν ότι χρειάζεται έλεγχος και πιθανώς αντικατάσταση είναι:

• Επαναλαμβανόμενη φλεγμονή ή αιμορραγία στα ούλα γύρω από τη θήκη
• Πόνος στο δάγκωμα ή ευαισθησία που εμφανίστηκε πρόσφατα
• Κακή οσμή ή γεύση που επιμένει
• Ορατό κενό στο όριο της θήκης ή αίσθηση ότι παγιδεύεται τροφή
• Χαλάρωση ή αποκόλληση της θήκης
• Ράγισμα, σπάσιμο ή σημαντική φθορά της αποκατάστασης

Η απόφαση για αντικατάσταση δεν πρέπει να γίνεται αυτόματα. Πρώτα γίνεται διάγνωση και πολλές φορές ακτινογραφικός έλεγχος. Σε πολλές περιπτώσεις αρκεί καθαρισμός, ρύθμιση σύγκλεισης ή αντιμετώπιση κάποιου ουλικού προβλήματος.

Πώς γίνεται ο έλεγχος και πότε αρκεί μια απλή διόρθωση;

Ο έλεγχος μιας θήκης περιλαμβάνει κλινική εξέταση και, όταν χρειάζεται, ακτινογραφικό έλεγχο για να αξιολογηθεί η κατάσταση του δοντιού κάτω από τη θήκη και των γύρω ιστών. Στη συνέχεια ελέγχεται η σύγκλειση και η εφαρμογή στα όρια.

Σε αρκετές περιπτώσεις, η λύση είναι απλή:

• Ρύθμιση σύγκλεισης όταν η θήκη είναι ψηλή
• Καθαρισμός και αντιμετώπιση ουλίτιδας όταν το πρόβλημα είναι φλεγμονώδες
• Διόρθωση σε μικρές ατέλειες που συγκρατούν τροφές

Αν όμως υπάρχει τερηδόνα στο όριο, σημαντική μικροδιείσδυση, υποτροπή απονεύρωσης ή φθορά που επηρεάζει τη λειτουργία, τότε συχνά χρειάζεται πιο ολοκληρωμένη παρέμβαση, που μπορεί να περιλαμβάνει αντικατάσταση της θήκης.

Συμπέρασμα

Η θήκη δοντιού είναι μια εξαιρετική, μακροχρόνια αποκατάσταση, ειδικά όταν υπάρχει μεγάλη απώλεια οδοντικού ιστού ή όταν το δόντι χρειάζεται ενίσχυση. Αν όμως πονάει, ενοχλεί ή νιώθετε ότι κάτι άλλαξε, αξίζει έλεγχος χωρίς αναβολή. Πολύ συχνά η αιτία είναι αντιμετωπίσιμη και η λύση πιο απλή από όσο φοβάστε, αρκεί να γίνει έγκαιρα και σωστά.