THE SENIOR WEBMAG

Αντώνης Αντωνίου, Θεατρική Σκηνή: «Στο θέμα της Ηλικίας, ζούμε ακόμα την πρωτόγονη Επικοινωνία»

Είναι σπουδαίος ηθοποιός και σκηνοθέτης. Δεν θα πω της γενιάς του, γιατί από το 1981 που ίδρυσε τη Θεατρική Σκηνή έχει επηρεάσει τουλάχιστον 2 γενιές φίλων του κινηματογράφου, της τηλεόρασης και κυρίως του θεάτρου. Με την πρώτη κουβέντα, καταλαβαίνεις ότι στην αύρα που συνοδεύει την παρουσία του, είναι αποτυπωμένος ένας ιδιαίτερα υψηλός βαθμός εκτίμησης στο πρόσωπό του από την πλευρά του κοινού – και όχι μόνο. Δεν μιλάει για τον εαυτό του, παθιάζεται όταν αναφέρεται στη δουλειά του, αλλά και πάλι σε τόνους χαμηλούς που μαρτυρούν μεταξύ άλλων μια γλυκιά εσωτερική ευγένεια. Ο Αντώνης Αντωνίου είναι αυτό που -όπως έχουμε ξαναπεί- είχε περιγράψει ο ποιητής Καρούζος όταν μίλησε για τους μεταξωτούς ανθρώπους. Είναι αυτοί που, αντιγράφοντας από το σχετικό κείμενο του δημοσιογράφου Γιάννη Τριάντη, «χαίρονται με τις επιτυχίες των άλλων. Δεν σπεύδουν χαιρέκακα να κάνουν πλάκα… Δεν σπερμολογούν, διακινώντας φήμες. Υπερασπίζονται σθεναρά κάποιον απόντα που λοιδορείται σε μια παρέα… Προσέχουν τι λες, και δεν έχουν το μυαλό τους στο τι θα πουν οι ίδιοι στη συνέχεια για να εντυπωσιάσουν. Που δεν ορμάνε να πιάσουν την καλύτερη θέση στο τραπέζι μιας ταβέρνας ή να σερβιριστούν πρώτοι»…

Τα τελευταία χρόνια, ο Αντώνης Αντωνίου γνώρισε την αποθέωση του κοινού ως Μηνάς, στην τηλεοπτική κωμωδία, «Μην Αρχίζεις τη Μουρμούρα». Όποιος νομίζει όμως ότι αυτή είναι η μεγάλη επιτυχία του, κάνει λάθος. Πολλά-πολλά χρόνια νωρίτερα, το 1980, είχε συγκλονίσει στην ταινία «Παραγγελιά», του Παύλου Τάσιου, ενσαρκώνοντας τον Νίκο Κοεμτζή που, το 1973, αιματοκύλισε ένα μπουζουκτσίδικο, όταν μια παρέα αστυνομικών -με φόντο τη σκληρή δικτατορία Ιωαννίδη- εμπόδισε να εκτελεστεί η μουσική παραγγελιά του μικρού αδελφού του. Αποτελέσματα της ταινίας ήταν το επίσης συγκλονιστικό «Μακρύ Ζεϊμπέκικο για τον Νίκο», του Διονύση Σαββόπουλου, καθώς και το Βραβείο Α’ ανδρικού ρόλου για τον Αντωνίου, στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.

Στο μεταξύ, πρωταγωνίστησε σε πολλές ταινίες, ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές σειρές και έκανε πάρα πολύ θέατρο στη Θεατρική Σκηνή του, όπου πολύ συχνά πρωταγωνιστεί μαζί του η δεύτερη γυναίκα του, επίσης ηθοποιός, Νατάσα Ασίκη. Ολοένα, παρουσιάζουν για τρίτη χρονιά το έργο της Μαρίας Μαυρικάκη «Χωρίς Αναστολή», που κυκλοφορεί ήδη και σε βιβλίο από τις εκδόσεις Πατάκη. Και κάπου εκεί, ξεκινάμε την κουβέντα:

Θεατρική Σκηνή: Συμφωνείτε ότι αποδεικνύεται ένα πολύ πετυχημένο εγχείρημα; Με τι κριτήρια επιλέγετε τα έργα που ανεβάζετε και που, κατά κανόνα, γνωρίζουν μεγάλη επιτυχία;

Εμείς προχωράμε, δεν κάνουμε απολογισμούς. Απλώς προχωράμε με όλη την αγάπη που έχουμε για αυτή τη δουλειά. Το βασικό κριτήριο των επιλογών είναι να διαβάσεις κάτι και να σε συγκινήσει, να σου αρέσει, και να πιστεύεις ότι αξίζει τον κόπο να το επικοινωνήσεις και με άλλους ανθρώπους.

Η παρουσία της γυναίκας σας ως συμπρωταγωνίστριάς σας πάνω στη σκηνή, σας ανοίγει δρόμους για αυτοσχεδιασμούς λόγω οικειότητας;

Όχι, καθόλου, λειτουργούμε αυστηρά με το κείμενο. Μπορεί να κάνουμε κάποιες προσθήκες στις πρόβες, αλλά μόνο κατόπιν συνεννόησης και με τον όρο να ξέρουμε ότι αυτό έχει ένα θετικό αποτέλεσμα στο έργο. Ποτέ δεν αφηνόμαστε έτσι, στην τύχη και σε πρόχειρους αυτοσχεδιασμούς γιατί, συνήθως, τα κείμενα τα οποία διαλέγουμε έχουν μια αυστηρότητα και απαιτούν έναν συγκεκριμένο ρυθμό. Κατά τη διάρκεια των προβών, ναι, μπορούμε να προτείνουμε κάτι, να δοκιμάσουμε να προσθέσουμε ένα στοιχείο ή να αφαιρέσουμε ένα άλλο. Αυτά, όμως, μόνο στην πρόβα. Μετά πάρα πολύ δύσκολα προσθέτει κανείς πράγματα. Ακολουθούμε, δηλαδή, πολύ πιο αυστηρά το κείμενο. Πολλές φορές η διαδικασία αυτή γίνεται σε συνεργασία με τους συγγραφείς – αρκεί βέβαια να είναι Έλληνες, γιατί διαφορετικά δεν υπάρχει η πολυτέλεια για κάτι τέτοιο! Ας πούμε, αυτό το έργο που παίζουμε τώρα, το «Χωρίς Αναστολή» της Μαρίας (Μαυρικάκη) ήταν, νομίζω, μια από τις πιο δημιουργικές συνεργασίες σ’ αυτό το επίπεδο. Προηγουμένως, είχαμε ανεβάσει το «Εξαρτάται» της ίδιας. Η υπόθεσή του, γύρω από το δύσκολο θέμα των εξαρτήσεων, ήταν αρκετά στενάχωρη και μας έπιανε, μαζί με τους θεατές, μια θλίψη. Έτσι, μια μέρα που το κουβεντιάζαμε με τη Μαρία, πετάει, μήπως να φτιάξουμε μια κωμωδία, να γελάσουμε και λιγάκι; Μας άρεσε πάρα πολύ αυτή η ιδέα και, από εκεί και πέρα, άρχισε η περιπέτεια του καινούργιου έργου. Στο «Χωρίς Αναστολή», ερμηνεύουμε ένα ζευγάρι που έχει περάσει πια τα χρόνια της νιότης και μπλέκει σε μια απίθανη περιπέτεια με την τεχνολογία. Δεν τη γνωρίζει, αλλά είναι υποχρεωμένο να ζήσει μαζί της, με την αγωνία να τα καταφέρει! Σ’ αυτή την προσπάθεια συμβαίνουν και απρόοπτα, οπότε αρχίζουν και άλλα συναισθήματα πέρα από την αγωνία να τα καταφέρει με το διαδίκτυο. Μπαίνουν στη μέση πειρασμοί, απιστίες και κλασικά ανθρώπινα συναισθήματα που έχουμε όλοι μέσα μας. Άλλοτε τα αποδεχόμαστε κι άλλοτε προσπαθούμε να τα κατευνάσουμε. Το πρώτο επίπεδο λοιπόν σ’ αυτό το έργο είναι τα συναισθήματα που μας γεννιούνται, εφόσον μάλιστα κάνουμε παράλληλα χρήση και των σύγχρονων ΜΜΕ. Είμαστε δηλαδή εμείς, στην προχωρημένη ηλικία μας, απέναντι στα γεγονότα που διαδραματίζονται στις οθόνες μας.

”Χωρίς Αναστολή”, Θεατρική Σκηνή, Αντώνης Αντωνίου, Νατάσα Ασίκη

Ποιος είναι ο ρόλος της ηλικίας;

Σίγουρα παίζει έναν πολύ καθοριστικό ρόλο και σίγουρα έχει να κάνει με το πώς μπορούμε να αναμετρηθούμε μαζί της και πώς μπορούμε να συνυπάρξουμε με τα καινούργια πράγματα και με τα συναισθήματα που είναι απόρροια αυτής της επαφής και αυτής της βασανιστικής θα έλεγα δοκιμασίας να προσαρμοζόμαστε…

Εσείς προσωπικά έχετε αντιμετωπίσει τον ρατσισμό της ηλικίας;

Ζούμε σε μια κοινωνία που δεν είναι ούτε ιδανική αλλά ούτε καλοπροαίρετη. Υπάρχει έντονος ανταγωνισμός, υπάρχει ζήλια, υπάρχει πρόθεση να παραγκωνίσεις τον άλλον, να βγεις εσύ μπροστά και μετά να σε ακολουθήσει ο άλλος για να βγει εκείνος μπροστά. Είναι μια ταραγμένη κοινωνία, οπότε δεν μπορούμε να εξαιρέσουμε το φαινόμενο του ρατσισμού της ηλικίας. Το νιώθουμε πολύ και στη δουλειά μας, όπου δεν υπάρχουν ειδικές προδιαγραφές. Στο Χόλυγουντ, λόγου χάρη, γυρίζονται ταινίες ειδικά για ανθρώπους μεγάλης ηλικίας. Εδώ δεν έχουμε τέτοιου είδους εξειδικεύσεις, ζούμε ακόμα την πρωτόγονη επικοινωνία και επαφή με τους γύρω μας.

Περί θεαμάτων:

Αναφέρατε την «Παραγγελιά», μια από τις πολύ καλές δουλειές που μπορέσαμε να χαρούμε στον ελληνικό σινεμά. Μετά, λίγο μπερδεύτηκαν τα πράγματα. Το σινεμά όσο και το θέατρο περνούν μια περίεργη φάση, που δεν ξέρω κατά πόσο θα αφήσει ιστορία ή θα δημιουργήσει σχολή, αλλά είναι μια όντως περίεργη φάση, σαν να ψάχνουν την ταυτότητά τους. Υπάρχει και ένας καταιγισμός πληροφοριών, ερεθισμάτων, θεμάτων κι έτσι το κοινό πάει περισσότερο στην εύκολη λύση του έτοιμου και προσεγμένου ξένου προϊόντος. Υπάρχει και μια καχυποψία απέναντι στο εθνικό έργο και, παρόλο που γίνονται προσπάθειες αρκετά καλές, που έχουν δημιουργήσει μάλιστα ένα ρεύμα. Αυτό που περιμένω εγώ τουλάχιστον, είναι όχι μόνο να ολοκληρωθεί αυτό, αλλά και να δημιουργήσει ένα κύμα ανθρώπων που θα τρέχουν από πίσω του και θα προσπαθούν να το αναπτύξουν και αυτοί με τη σειρά τους και να το αξιοποιήσουν. Γι’ αυτό, τα πράγματα είναι λίγο συγκεχυμένα, δεν έχουν πάρει έναν συγκεκριμένο χαρακτήρα και το ελληνικό έργο βρίσκεται σε δεύτερη μοίρα. Γίνεται ένας αγώνας για το ελληνικό θέατρο και σινεμά – ένας αγώνας να υπάρξουμε, να επικοινωνήσουμε, να μας πιστέψει ο κόσμος, να έρθει κοντά. Αυτός ο αγώνας έχει ωραίες νίκες αλλά έχει και ήττες. Δεν έχει κερδηθεί ο πόλεμος, μόνο μάχες κερδίζονται…

Ως εκ τούτου, όταν παίζετε ή σκηνοθετείτε έχετε στο μυαλό σας περισσότερο τον σκεπτόμενο θεατρόφιλο ή το μήνυμα που θα περάσει στο ευρύτερο κοινό;

Αναμφισβήτητα, το δεύτερο! Άλλωστε, το θεατρόφιλο κοινό είναι περιορισμένο στη χώρα μας. Κάποτε, είχαν κάνει μια σχετική δημοσκόπηση τα «Νέα» και είχε μετρηθεί πολύ λίγο. Το θεατρόφιλο κοινό, που σημαίνει ότι βλέπει πάνω από 5 φορές το χρόνο θέατρο, ήταν μόλις 50.000 άνθρωποι στα 3 εκατομμύρια πληθυσμού. Τώρα, ευτυχώς, ο αριθμός αυτός έχει αυξηθεί. Ο κόσμος αγαπάει το θέατρο, τρέχει στο θέατρο, ανεξάρτητα από την επιλογή του σε ελληνικό ή ξένο έργο. Δεν έχει σημασία αυτό. Σημασία έχει ότι του αρέσει αυτή η επικοινωνία με το ζωντανό θέαμα και αυτό είναι το πρώτο βήμα, το πολύ σημαντικό βήμα. Είναι λοιπόν πολύ θετικό που μεγαλώνει αυτό το κοινό, γιατί όποιος αγαπάει το θέατρο, έχει και πολλές απαιτήσεις από αυτό. Οπότε, η αγωνία μας δεν είναι μόνο να ικανοποιήσουμε αυτό το κοινό, αλλά να προσελκύσουμε περισσότερο, να το μεγαλώσουμε. Έτσι, πηγαίνουμε σε ένα μεγαλύτερο εύρος γούστου ή αναγκών, καθώς μας ενδιαφέρει όλοι οι άνθρωποι γύρω μας, όλοι οι άνθρωποι που κατοικούν σε αυτή την πόλη, σε αυτή τη χώρα, να μπορούν να βρουν κάτι να τους αρέσει. Προσπαθούμε δηλαδή και εμείς να είμαστε όσο πιο καθολικοί γίνεται…

Τι σας προσφέρει η ανατροφοδότηση που παίρνετε από την αντίδραση του κοινού;

Πάρα πολλά! Αυτό είναι η μαγιά του θεάτρου – αυτή η επικοινωνία με το κοινό την ώρα της παράστασης είναι ανεπανάληπτη και είναι τόσο χρήσιμη και για τον κόσμο που την βλέπει, αλλά και για μας που δεχόμαστε τα ρεύματα από τον κόσμο. Είναι κάτι που διαμορφώνει το τελικό αποτέλεσμα της παράστασης! Άλλωστε κάθε μέρα, με διαφορετικό κοινό, είναι και διαφορετική η παράσταση. Υπάρχουν δηλαδή περιπτώσεις που η αντίδραση του κοινού είναι θετική, σε προωθεί και σε καθοδηγεί και άλλες περιπτώσεις που το κοινό δεν συμφωνεί ή δεν μπορεί να βοηθήσει. Η επικοινωνία είναι αμφίδρομη, ισότιμη και ο καθένας έχει το μερίδιό του. Νομίζω ότι όταν το κοινό και οι ηθοποιοί «συμφωνούν» και ταυτιστούν, τότε έχουμε πραγματικά μια πολύ ωραία παράσταση…

Και μετά, τι;

Προς το παρόν, το «Χωρίς Αναστολή» συνεχίζεται.
Παράλληλα, μέχρι το Πάσχα θα ανεβάσω ένα γαλλικό έργο, το οποίο έχει πάρα πολύ ενδιαφέρον. Δεν θα παίξουμε ούτε η Νατάσα ούτε εγώ, απλώς θα το σκηνοθετήσω. Έτσι, για του χρόνου, είμαστε ακόμα στην αναζήτηση, στο διάβασμα, προσπαθώντας να δημιουργήσουμε το καινούριο μας βήμα και είναι ωραίο να ξέρουμε ότι υπάρχουν άνθρωποι που το περιμένουν αυτό…

Άρθρα Τρέχοντος Τεύχους

Άρθρα Τρέχοντος Τεύχους

Τεύχη JAN

Επιλέξτε και “ξεφυλλίστε” προηγούμενα τεύχη

Real JAN Moments

Highlighted videos

Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter

Πρωτογενή άρθρα και καινούργιο περιεχόμενο στο email σας κάθε 15 ημέρες

Ακολουθήστε μας

Ακολουθήστε το κανάλι μας στο Youtube εδώ

JUST A NUMBER

Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter μας

Συμπληρώστε το email σας ώστε να λαμβάνετε το newsletter μας κάθε 15 ημέρες

Άρθρα Τρέχοντος Τεύχους